محمد أمين الإمامي الخوئي
1350
مرآة الشرق ( موسوعة أعلام الشيعة الإمامية في القرني الثالث عشر والرابع عشر )
للفضل والعرفان - المتقدم ذكره - وقد تعهد المترجم فيها أن لايتلفظ بكلمة غير فارسيّة فيها ، من أولها إلى آخرها . وذكر المترجم في ديباحة كتابه آثار عجم أنّه نظم تلك القصيدة إلى ثمانية أبيات منها في حضرة الممدوح في المجلس ، في مدة نصف ساعة بداهةً ، ثمّ أتمّها بعد انقضاء المجلس إلى تمامها ، قبل تمام ذاك اليوم إلى أول ليلة وتشتمل على واحد وعشرين بيتاً من الشعر ، منها : ماه پروردين « 1 » رسيد وگشت هنگام بهار * جشن جمشيدى در آمد جام خورشيدى بيار جام خورشيدى عهد جشن جمشيدى بنوش * بابتى خورشيد روى وبذله « 2 » گوى ومى گسار كرد اسپندارند « 3 » را شاه پروردين به بند * همچنانچه زال زر را اردشير « 4 » نامدار فر خجسته فروردين مانند پور « 5 » آبتين * نك بر آورد از روان بيوراسب « 6 » وى دمار همچو سودابه « 7 » بمشكر « 8 » سرخ گل دربوستان * چون سياوش اندر آتش سارى « 9 » اندر لالهزار
--> ( 1 ) . فروردين فرسى . « منه » ( 2 ) . بذله : بر وزن طلبه ، سخن نغز ودلكش وشعر را نيز گويند . « منه » . ( 3 ) . اسپندازند : اسم اسفندماه فرسى است . « منه » . ( 4 ) . اردشير در اينجا لقب بهمن بن اسفنديار است . « منه » . ( 5 ) - پور آبتين : فريدون است . « منه » . ( 6 ) . بيور : بر وزن زيور ، به معنى ده هزار أسب است . وكلمهء أسب بايد با أو متصل باشد . وگويند ضحاك چون ده هزار أسب داشته ، اين است كه كلمهء « بيوراسب » لقب ضحاك است . « منه » . ( 7 ) . سودابه : بر وزن خونابه نام زن پدر سياوش كاوس است . « منه » . ( 8 ) . مشكُر : بضم سيُم وسكون شين وكاف تازى ، حرم سرا را گويند . « منه » . ( 9 ) . سارى : بر وزن قارى ، مرغى است سياه رنگ منقط به نقطههاى سفيد وخوش آواز . « منه » .