مقصد دوم : در ذكر امورى كه بيان آنها ضرورى است به قول اطباى هند ، متضمن بر دو فصل : 1 . در اصول بدن و غيره ؛ 2 . در بيان اوزان و مصالح و مضار بعض اشياء و بعضى مقولات ديگر . در صفحه عنوان در بارهء اين كتاب چنين آمده است : « به فضل خداوند عالم اين صحيفهء فيض اتم جامع اسماى ادويه مفردهء يونانيه و هنديه و انگريزيه و ديگر اقاليم مع تصريح افعال و خواص و ماهيت و مزاج آنها كه نسبتِ تحفة المؤمنين و مخزن الادويه به اين كتاب ، مانا به جزوى است در بغل ؛ بل قطره اى است ازين درياى محيط ؛ يعنى مجموعهء مستنبطهء اسفار عرب و عجم و نسخهء منتخبهء صحائف اهل علوم و حكم مسمى به محيط اعظم كه از شصت و هشت كتبِ معتبرهء حكماى متقدمين و متأخرين و اقوال اطّباى مجربين و ممتحنين و بسيارى از شروح مستنده و تقاويم بيدك و غيره انتخاب پذيرفته و اكثرى از مجرّباتِ افاضهء مطبِ مؤلف علامه تأليف گرفته » . نسخهء حاضر جلد اول و دوم كتاب را شامل است ، بدين ترتيب : - / مقدّمه : در قوانين كليهء ادويه ( ص 1 - / 87 ) ؛ آغاز : بسمله . ديباچهء كتاب محيط اعظم مزيّن به حمد صانعى است كه خالق جميع مفردات و مركبات است و خطبهء هر نسخهء مكرم . - / جلد اول ( ص 404 - / 87 ) از حرف « آ » تا پايان « پ » ؛ آغاز : باب الف ممدوه مشتمل بر دوازده فصل ، فصل الف ممدوده با باء موحده ، آب به فتح الف ممدوده و سكون باىموحده . - / جلد دوم ، حصّهء اول ( 220 ص ) از حرف « ت » تا پايان « خ » ؛ آغاز : بسمله . باب تاى فوقانى ، متضمن بر نه فصل ، فصل تاى فوقانى با الف ، « تابرنتى » اسم پرّى است . « تاپسا » به فتح تاى فوقانى و فتح باى فارسى و سين مهمله و الف اسم هندى است . - / جلد دوم حصّهء دوم ( 120 ص ) از حرف « د » تا پايان « ز » ؛ - / آغاز : بسمله . باب دال مهمله مشتمل بر پانزده فصل ، فصل دال مهمله با الف ، داب به فتح دال هندى و الف و سكون باء موحده و گويند به فتح آن قسمى از كاه است .