على صدرايى خويى

89

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

( 1095 ) خلاصة التجارب [ مجربات حكيم علويخان دهلوى ] ( پزشكى و داروسازى - / فارسى ) از : بهاء الدوله بن مير قوام الدين قاسم نوربخش رازى ( قرن 10 ق ) رسالهء مفصل و معروفى است در پزشكى و درمان و دارو سازى . شامل بيست و پنج باب كه مؤلف در سال 907 ق در طرشت از حوالى رى تأليف آن را به پايان رسانده است . در نسخه حاضر عنوان كتاب ( مجربات حكيم علوى خان دهلوى موسوم به خلاصة التجارب ) چاپ شده ، كه درست نيست . از حكيم علوى خان شيرازى دهلوى قبلا در ش 346 رسالهء مطب علوى خان يا خلاصه قوانين علاج معرفى گرديده است . در خاتمة الطبع دوبيت به فارسى از منشى بهگوانديال صاحب متخلص به عاقل آمده كه مشعر بر آن است حكيم علوى مؤلف كتاب نبوده است : ( شعر ) در فن طب حكيم علوى خان * گفت خوب اين كتاب خوش اسلوب سال تاريخ طبع او عاقل * بى تكلف نوشت نسخهء خوب آغاز : بسمله . حمدى لا احصى حكيمى را كه به كمال حكمت و وفور عنايت و قدرت ماهيت اشرف انسانى را از خزانهء جود خلعت وجود پوشانيد . نوع خط : نستعليق . كاتب : ذكر نشده . تاريخ كتابت : ذكر نشده . توضيحات : تمامى صفحه ها جدول‌دار ؛ صفحه اول سرلوح با كتيبه ؛ خاتمة الطبع در ص 644 به فارسى در نصف صفحه و در آن آمده كه قبلا اين كتاب چند در مطبع منشى نول كشور موسوم به اوده اخبار واقع در لكهنو و الان در مطبع منشى نول كشور واقع كانپور به سرپرستىمنشى پراگ نراين صاحب بهار گو مالك مطبع ، براى بار سوم به زيور طبع آراسته شد . محل چاپ : هند ؛ كانپور . مطبعه : نول كشور . تاريخ : چاپ سوم 1323 ق برابر با 1909 م . تعداد صفحات : 646 ؛ اندازه : 27 * 18 ؛ تعداد سطور : 23 .