توضيحات : تمامى صفحات جدول دار . محل چاپ : ذكر نشده . مطبعه : ذكر نشده . تاريخ طبع : ذكر نشده . تعداد صفحات : 176 ؛ اندازه : 25 * 17 ؛ تعداد سطور : 29 . ( 899 ) ترقى مسلمانان [ ترقى مسلمانان ممكن است يا غير ممكن ] ( علوم سياسى - فارسى ) از : اسماعيل بن محمد ابراهيم دردى اصفهانى مؤلف كه زادهء اصفهان و ساكن حيدر آباد دكن در هند بوده ، در اين رساله سوالى را طرح نموده « كه آيا ترقى مسلمانان در جهان امكان دارد يا امكان ندارد » و منظور وى نه ارائه طرحى است بلكه مى خواهد ذهنها را متوجه اين مسئله نموده تا افراد صاحبنظر در مورد اين مسئله انديشيده و راه حل ارائه نمايند . او در مقدمه رسالهء خود از شاهزاده ميرزا نصير الدين حيدر صاحب دهلوى ، مولوى محمد سيف الحق اديب دهلوى ، نواب يار جنگ بهادر و دكتر محمد نبى خان سكرتير مدرسه اسكندريه ، ياد نموده و قبل از شروع كتاب فهرست نام عطيه دهندگان به مدرسهء ياد شده را - كه مخصوص اطفال بىسرپرست بوده - درج كرده است . عنوان مطالب مندرجه در رساله چنين است : در حقيقت اسلام و بودن آن بهترين اديان جهان ، در عدم اطلاع اكثرى بر فحاوى كلام الهى و احاديث نبوى ، در اتفاق مسلمانان ، حركت خلق جهان به موجب و به مقتضاى جذبهء زمان است ، عذر مسلمانان در عدم استطاعت خود به جهت تربيت اطفال خود بيجاست ، وضع تربيت مسلمانان ، ترقى ملت وابسته به سعى و اهتمام بزرگان ملت است . و نسخه حاضر بعد از ص 66 افتادگى دارد . در صفحه اول به خطى سرخ دربارهء مؤلف چنين نوشته شده : « مؤلف اين كتاب در حيدر آباد سرانجام سنى شده و پسرش اكنون موجود است . دردى از مردم اصفهان بوده و گويا روزنامه نويس چندى به حيدر آباد بوده و فعلا قبرش نيز اينجاست ، عرشى مى گفت . 1395 » . اثرى ديگرى از همين مؤلف در همين موضوع در ذيل ش 912 معرفى خواهد شد .