[ مقدمه ] بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم كتابخانه بزرگ و گنجينهء جهانى مخطوطات اسلامى حضرت آيت‌الله العظمى مرعشى نجفى - تَغَمده‌اللهِ بِغُفرانه - كه طىّ هشتاد و اندى سال با مشقّات فراوان آن مرجع فقيد ، بنياد گرديده است در حال حاضر به سبب وجود نسخه‌هاى بسيار نفيس خطّى كهن ، نخستين كتابخانه كشور به شمار مىآيد . اين كتابخانه از معدود كتابخانه‌هايى است كه به جز نسخه‌هاى خطّى ، تعدادى نسخه‌هاى چاپى كهن به زبانهاى مختلف را در خود جا داده كه نفاست برخى از آنها كمتر از نسخه‌هاى خطّى نيست . از جمله كتابهاى : « نزهة المشتاق ادريسى » در جغرافيا متن عربى چاپ رُم ايتاليا سال 1592 ميلادى در چاپخانهء برادران مِديچى ؛ « قانون » ابن سينا در طبّ ، متن عربى چاپ رُم سال 1593 م و « تحرير اقليدس » چاپ رم سال 1594 م در همان چاپخانه . همچنين كتابهاى چاپى كهن « جهان نما » به تركى از كاتب چلبى ، چاپ قسطنطنيه در تركيه سال 1145 ق . « تقويم التواريخ » به تركى از كاتب چلبى چاپ قسطنطنيه سال 1146 ق . « فرهنگ شعورى » يا : « لسان العجم » در لغات فارسى به تركى چاپ قسطنطنيه سال 1155 ق ، و ديگر كتابهاى چاپى آن ديار ؛ سپس كتابهاى چاپ قديم هند . چاپخانه‌هاى نخستين بايد توجه داشت نخستين كتابهاى عربى و فارسى كه چند سدهء گذشته در جهان چاپ و منتشر گرديده است ، نخست در ايتاليا و سپس به فاصلهء اندكى در كشورهاى آلمان ، هلند ، فرانسه ، بريتانيا بوده است . پس از آن در تركيه ، آنگاه هند ، بعد ايران ، بعد مصر و با فاصله اندكى ديگر كشورها ، چاپ كتاب آغاز شده است . اينك براى نمونه ، چند عنوان از كتابهاى چاپ هند قديم اعم از فارسى يا عربى را كه در اين كتابخانهء بزرگ موجود و در مجلّدات اين فهرست معرفى شده‌اند ، نام مىبريم .