على صدرايى خويى

4683

فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه عمومى آيت الله العظمى گلپايگانى قم ( فارسى )

كتاب ( منية اللبيب ) يا ( شرح عميدى ) ضبط وثبت شده ، لذا مؤلف عميد الدين عبدالمطلب . . . خواهد بود ( وفادار مرادى آستانقدس 16 / 486 ) . نظر ابن يوسف در اين باره اين است : اين كتاب شرح بر كتاب « تهذيب الوصول » علامه حلى ره مى باشد . و مؤلف نام اين شرح را « منية اللبيب فى شرح التهذيب » گذارده و از شروح بسيار ممتاز تهذيب الوصول مى باشد ، مؤلف فهرست رضويه 2 / 206 شارح آن را ضياء الدين عبدالله بن محمد بن على بن محمد بن احمد بن على اعرج حلى رحمة الله عليه كه برادر سيد عميد الدين ( عميدى ) ره مى باشند دانسته وگويند : صاحب روضات را شبهتى دست داده كه اين شرح وتسميه را به سيد عميدالدين نسبت داده با اين كه خود مى گويد دراكثر نسخ در آخر اين شرح سيد ضياء الدين عبدالله نام خود را مرقوم داشته ولى نسبت به سيد عميدالدين اشهر وانسب است لكن چون هر دو نسخه درخزانه مبارك هست وتطبيق شد مخالف يكديگرند درعبارت الخ انتهى ( مراد از اين استدراك آن است كه شرح ديگرى بر تهذيب نيز در كتابخانه رضويه موجود و در 2 / 189 آن را نسبت به سيد عميدالدين ( عميدى ) داده است ) ولى نگارنده را عقيده بر عكس ايشان است وتصور مى كنم نامى كه درآخر بعضى از نسخ اين كتاب از سيد ضياءالدين مشاهده مىشود نه از لحاظ شارح بودن بلكه به ملاحظه كاتب بودن ايشان است وكاتبين بعد نسخى را كه از روى آن نسخه نوشته نيز به نقل عبارت كاتب اول پرداخته چنان كه همين معنى ازعبارت نسخه 80 كه در 2 / 208 فهرست رضويه است و موجب اين عقيده شده خود بهترين شاهد بر مدعى مى باشد و آن اين است : فرغ من تسويده العبد الفقير الى الله تعالى عبدالله بن محمد بن على بن محمد بن احمد بن على الاعرج الحسينى فى 25 رجب 740 . چرا كه كلمه تسويده ظهور در استنساخ دارد نه در تأليف و شرح ، ودليل محكم ديگر بر بطلان نسبت اين كتاب به سيد ضياء الدين آن است كه شيخ حرعاملى ره كه نزديكتر به عصر مؤلف است در 2 / 49 امل الامل كتاب « منية اللبيب فى شرح التهذيب » را از مؤلفات سيد عميد الدين عبدالمطلب دانسته وشرحى بر تهذيب را بدون نام از مؤلفات سيد ضياءالدين برادر عميدى دانسته و چون درهيچ يك از دو كتاب نام شارح نيست شهرت تأليف « منية اللبيب » به عميدى وتصريح شيخ حر بدان بهترين مرجح براى تصديق به اين نسبت است . دركشف الحجب والاستار در ص 569 وهدية الاحباب ص 204 نيز تأليف اين شرح به سيد عميدالدين نسبت داده شده . صاحب امل الامل در 1 / 30 آن كتاب در ذيل مؤلفات حضرت شهيد اول گويد : ( ايشان را كتابى به نام « جامع البين فى فوائد الشرحين » است و درآن ميان دوشرح بر تهذيب كه يكى از سيد عميد الدين و ديگرى از سيد ضياءالدين مى باشد جمع نموده ونسخه اى از آن را كه به خط حضرت شهيد ثانى بود ديدم . انتهى . صاحب كشف الحجب در ص 330 و 331 شش شرح ذيل را بر كتاب تهذيب نام برده : ( 1 - شرح تهذيب الوصول تأليف جمال الدين بن عبدالله بن محمد بن الحسن الحسينى الجرجانى كه درسال 927 ازتأليف آن فراغت يافته . 2 - شرح تهذيب الوصول تأليف عميدى ( همين كتاب ) . 3 -