واحد بين الامرين . » تا آنجا كه گفته : « فهذاالكتاب اذا اعان الله تعالى اتمامه و ابرامه كان به غير نظير من كتب المصنفة فى هذاالباب و لم يغن فى تجويد و تحرير و تهذيب فقد يكون ذلك فيما سبق اليه المذاهب والادلة و انما اردنا ان مذاهبنا فى اصول الفقه ما اجتمعت لاحد من مصنفى كتب اصول الفقه و على هذا فغير ممكن ان يستعان بكلام احد من مصنفى الكلام فى هذه الاصول » . كتاب مرتب است بر دو جزء شامل بر 13 باب به اين تفصيل : باب الكلام فى الخطاب و اقسامه و احكامه . باب القول فى الاوامر و اقسامه ( شامل 21 فصل ) باب فى احكام النواهى و احواله ( در 4 فصل ) باب الكلام فى العموم و الخصوص و الفاظهما ( در 26 فصل مبحث مطلق و مقيد نيز دراين باب است ) باب الكلام فى المجمل و المبين ( در 14 فصل ) جلد دوم داراى 8 باب : باب الكلام فى النسخ و ما يتعلق به ( در 16 فصل ) باب الكلام فى الاخبار ( در 10 فصل ) باب الكلام فى الاجتهاد و ما يتعلق به ( يك فصل ) باب الكلام فى الحظر والاباحة . باب فى النافى و المستصحب للحال . تاريخ ختم تأليف ( بضبط نسخه 7374 ) جمعه 11 شوال 430 . « مهدى ولائى » [ جامع گوهرشاد ، 1 / 167 ؛ فهرست آستان قدس 6 / 39 و 1 / 40 ] 6011 ) نسخه شماره : 284 - 104 / 2 آغاز : بسمله . الحمدلله حمد الشاكرين الذاكرين المعترفين . . . اما بعد فانى رأيت ان اصلى كتاباً متوسطاً فى اصول الفقه ولاينتهى بتطويل الى الامتلال انجام : ونحن الآن قاطعون كتابنا هذا فقد انتهينا فيه الى امداد المقصود والمفرى المطلوب والى الله تعالى الرغبة . . . يوم الحساب و نشر الكتاب انه سميع مجيب . نسخ ، حسن بن رجب الخونسارى ، سه شنبه ماه رمضان 1232 ، عناوين ونشانيها شنگرف ، جلد : تيماج ، مشكى ، ضربى ، مجدول گرهى ، 111 برگ ، 25 سطر ، / 15 / 21 * 5 سم 6012 ) نسخه شماره : 6755 - 125 / 34 نسخ ، بى كا عناوين ونشانيها شنگرف ، درحاشيه تصحيح شده است ونسخه بدل دارد . داراى حواشى با امضاى ( على اكبر عفى عنه ) ، عدد ابيات كتاب هشت هزار بيت الاصد و بيست و پنج بيت در اول نسخه درج شده است . ، جلد : تيماج مشكى مجدول با ترنج وسرترنج ، 113 برگ ، 25 سطر ، 14 * 21 سم 6013 ) نسخه شماره : 2389 - 69 / 13 آغاز : الكلام فى الخطاب واحكامه واقسامه . اعلم ان الكلام فى اصول الفقه انما هو على الحقيقة كلام فى ادلة الفقه يدل عليه انا اذا تاملنا ما يسمى بانه اصول الفقه . . . نسخ ، بى كا ، پاك شده 1242 ، جلد : تيماج قهوه اى مجدول گرهى ضربى ترميم شده با گالينگور قهوه اى ، 140 برگ ، 20 سطر ، 15 * 21 سم