آن را به اشاره قدسيه بزرگى باتمام رسانده است . حاوى عصاره آراء و افكار متقدمين و متاخرين كه درآغاز به اثبات واجب پرداخته و سپس با ادله عقلى ، دور و تسلسل را باطل نموده است . دردو مقصد . مقصد اول دراثبات وجود واجب تعالى بمسلك متكلمين است . حاوى چهار طريق . طريق اول ، شك نيست كه در خارج وجود ممكن است و ما آن را درك مى كنيم حال مى گوئيم : وجود اين ممكن الوجود يا مستند به واجب الوجود است كه مطلوب حاصل است و يا نيست كه لازمه اش دور و تسلسل است ؟ و اينهم باطل است . طريق دوم : احتياج ممكن الوجود به ايجاد كننده . طريق سوم : اگر واجب الوجود بالذات نباشد ، واجب بالغيرهم نخواهد بود . طريق چهارم : هر ممكن الوجودى بنفسه نه استقلال در وجود دارد و نه استقلال در ايجاد . مقصد دوم : شامل سه طريق دراثبات واجب است 1 - برهان تطبيق 2 - برهان تضايف 3 - برهان عرشى . خاتمه مشتمل بردو مطلب 1 - بطلان ترجيح بلامرجح 2 - الممكن مالم يجب لم يوجد . . . ( فاضل ) . اين رساله مورد توجه بزرگان واقع و حواشى متعددى بدان نگاشته شده است . اين كتاب كه پيش از دو ( اثبات الواجب ) ديگر دوانى تاليف شده به اثبات الواجب القديم مشهور است و نگارش آن باسم سلطان ابوالفتح بايزيد خان بن مراد خان ( 886 ق ) صورت گرفته است . و در اسلامبول چاپ شده است [ كتابخانه جامع گوهرشاد 3 / 1311 و 3 / 1641 ؛ الهيات مشهد 3 / 758 و 2 / 359 ؛ مرعشى 6 / 308 ؛ آستان قدس 1 / 33 ؛ كشف الظنون 1 / 842 ؛ فهرست دانشگاه 3 / 212 ؛ الذريعة 1 / 106 ؛ فهرست سپهسالار 3 / 40 ؛ دانشكده ادبيات مشهد ص 192 ؛ فهرست آستان قدس 1 / 33 و 4 / 6 - 7 ] 170 ) نسخه شماره : 2 / 7355 - 145 / 37 آغاز : بسمله سبحانك سبحانك ما اعظم شأنك واظهر برهانك انت الشاهد فى العين ولايشاهدك العين وانت اقرب الى الشىء من عينه انجام : ولهذه المباحث نريد تفصيل ربما نعبر عليه فى تعليقاتنا و ليكن هذا آخرما قصدت اليه فى هذه الرسالة مع تفرق الحال وتشتت البال . . . ويبطل الباطل بعدله بيده الحسنى واليه الرجعى والمآب . . . . نستعليق ، بى كا ، عناوين ونشانى ها شنگرف درحاشيه تصحيح دارد ، جلد : تيماج قهوه اى مجدول با ترنج و سر ترنج ، 24 سطر ، 10 * 18 سم 171 ) نسخه شماره : 3 / 1073 - 163 / 6 آغاز : بسمله سبحانك سبحانك ما اعظم شأنك واظهر برهانك انت الشاهد فى العين ولاتشاهدك العين انجام : ولهذه المباحث مزيد تفصيل ربما تعثر عليه فى تعليقاتنا و ليكن هذا آخر ما قصدت اليه فى هذه الرسالة . . . والحمدلله رب العالمين لكن هوالله ربى يحق الحق بفضله ويبطل الباطل بعدله بيده الحسنى واليه الرجعى والصلوة والسلام على خير خلقه . . . افتادگى ازانجام ، نستعليق ، بى كا ، دوشنبه صفر 977 ، عناوين ونشانيها شنگرف ، نسخه درحاشيه تصحيح و نسخه بدل آورده شده ؛ نسخه مقابله شده است ، با حواشى ، بدون جلد ، 21 برگ ، 21 سطر ، 11 * 5 / 17 سم