[ جلد اوّل ] مقدمه : بسمه تعالى « نسخ خطى » ميراث مكتوب و سند پيشينه علمى و فرهنگى هر ملت است كه تاريخ علمى ، فراز و فرود و سهم آنها را در تمدن بشرى آشكار مى سازد . حفظ ، حراست ، معرفى و احياء و نشر اين آثار در ميان همه ملل صاحب تمدن و فرهنگ جهان ، سنت مقبولى است كه ناديده انگارى آن ، معيار بى توجهى به پايه هاى اساسى فرهنگ و تمدن تلقى مىشود . ايران مهد پرورش دانشمندان و رجال برجسته علمى بوده و سند گويا و بلا سخن آن « ميراث مكتوب » پر برگ و بارى است كه كمتر كشورى را امكان همسنگى است . جز آنچه از اين فرهنگ به غارت رفته ، حجم آثار باقيمانده در ايران همچنان افتخار آفرين و غرور آور است . تبديل اين ذخيره و ميراث به پشتوانه اى قويم و شايسته ، نيازمند تدابير و تلاشهائى بوده كه كمتر بدان پرداخته شده و بخش اعظم از پشتوانه علمى و فرهنگى اين ملت را در مهجورى تمام نگاه داشته است . گرچه ادعا شده كه كشور تركيه ( با 000 / 300 ) داراى بالاترين حجم از دست نوشته ها در دنياست ؛ ولى آنچه از ذخائر آن معرفى شده به مراتب كمتر از ايران است . بنابراين مطمئناً ايران داراى بالاترين عنوان از نسخه معرفى شده در دنياست كه به همت فهرستنگاران سخت كوش در مدت بيش از 80 سال فراهم آمده است . حجم عنوان نسخه معرفى شده در ايران به حدود 000 / 300 مى رسد كه امروز بدون حدس و گمان در بانك اطلاعات اين مؤسسه موجود است و اگر نسخه هاى معرفى نشده را بدان بيافزائيم گمان مى رود اين رقم به بيش از 000 / 400 بالغ شود و بدين سان ايران در صدر كشورهاى داراى دست نوشته خواهد