ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

60

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

طور كلى بر اساس مشاهدات شخصى پديدآورنده نوشته شده است . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : نيامده است . تاريخ كتابت : قرن نوزدهم مىباشد . مكان كتابت : آسياى ميانه يا تركستان شرقى . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط ان . اف . پتروفسكى در سال 1909 ميلادى از تركستان شرقى به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 8 . 12 * 5 . 20 ؛ تعداد برگ : 22 ؛ تعداد سطر : 13 ؛ اندازه متن : 8 * 14 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى رنگى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق نه چندان درشت مرتب و خوانا . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى ، و با قسمت شيرازه بندى چرمى . ( 86 ) شماره نسخه : B 2494 نام كتاب : خانه‌وار ( و ) انفاس مملكت استرآباد با جميع معلقات . توضيح نام اثر : نيامده است . پديدآورنده : نا مشخص است ، اما ظاهرا كارمند ايرانى از منطقه استرآباد بوده است . تاريخ تأليف اثر : سال 1276 قمرى ( 1860 - 1859 ميلادى ) يا سال ميمون بر اساس دوره جانورى 12 ساله تركى است . مكان تأليف : به احتمال زياد ، شهر استرآباد . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر ، مجموعه‌اى از اطلاعات آمارى در شهر استرآباد و اطراف آن است و شامل موارد زير مىباشد : اطلاعات درباره تعداد خانواره‌ها ، و ساكنين با اشاره به تعداد مردان و زنان متاهل و مجرد ، و دختران و پسران در منطقه استرآباد ؛ اطلاعاتى درباره تعداد روستاها و قريه‌ها در اين منطقه ؛ اطلاعاتى درباره تعداد مدارس ، مساجد ، حمامها ، مغازها ، و كاروانسراها در آنجا . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : در اين نسخه ، پيش گفتار و نتيجه گيرى و به طور كلى ذكر دليل نگارش اين اثر وجود ندارد و اطلاعات آمارى در آن بدون هيچ گونه تبصره و يا توضيحاتى آمده است . تاريخ كتابت : شايد سال 1276 قمرى ( 1860 - 1859 ميلادى ) . مكان كتابت : نيامده است . نام كاتب : به احتمال زياد به دست خود پديدآورنده كتابت شده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط اف . آ . باكولين از وزارت امور خارجى به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 3 . 17 * 3 . 22 ؛ تعداد برگ : 20 ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 12 * 18 . نوع كاغذ : كاغذ اروپايى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق شكسته و مطالب آمار و رقمى موجود در متن به شكل خاصى به نام سياق آمده‌اند . نوع جلد : صحافى شرقى ، چرمى ، و روى آن با چيت رنگى پوشيده شده است . ( 87 ) شماره نسخه : C 1885 نام كتاب : كتاب استرآباد و مازندران و گيلان و سمنان و دامغان و غيره توضيح نام اثر : اين عنوان بر روى صحافى ذكر شده است ؛ ظاهرا اين عنوان توسط آكادميسين ب . دورن داده شده است . پديدآورنده : مشخص نيست ؛ ظاهرا ايرانى يعنى ساكن مناطق اطراف درياى خزر ايران بوده است . تاريخ تأليف اثر : به نگارش در آوردن اين اثر 29 رمضان 1276 ( 21 آوريل 1860 ميلادى ) آغاز شده ، و 20 ذو القعده 1277 قمرى ( 31 مى 1861 ميلادى ) به اتمام رسيده است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر جغرافيايى درباره مناطق اطراف درياى خزر ايران با اطلاعاتى با مضامين اقتصادى ، نژادشناسى و تاريخى است و شامل توصيف مفصلى درباره شهرها و نواحى واقع در مسير تهران - سمنان - دامغان - شاهرود - استرآباد - مازندران - گيلان ( تا شهر استر در مرز روسيه ) مىباشد .