ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
33
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
نويسنده نجيب همدانى است كه در عصر طغرل سلجوقى از همدان به بغداد رفته و مجموعهاى را در باره حكومت طغرل جمع آورى كرده است . ظاهرا كتاب او در ذيل كتاب عجايب الدنيا استنساخ شده بود . پيشتر فكر مىكردند كه چنان كه حاجى خليفه هم گفته ، نويسنده اش محمد بن محمد سلمانى توسى بوده است ، ولى تحقيقات اخير نشان از اين دارد كه نويسند ه اش نجيب همدانى است . تاريخ تأليف اثر : در قرن سيزدهم ميلادى . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : آغاز نسخه : سپاس آن خداى را كه عالم بيافريد و بنى آدم را برگزيد و گفت . پايان نسخه : از دست و پاى و خرطوم كه از حقرى ظاهر نمى شود بدان ارزانى داشته فتبارك الله احسن الخالقين اللهم اغفر لمن فراد و لمن نظر لمن قال امين رب العالمين بكرمت و الهى اجمعين الطيبين و الطاهرين ( عين نوشتارى است كه در متن فهرست آمده است برخى از اشتباهات ناشى از سختى خوانش نسخهها و برخى ناشى از سهو در تايپ بوده است . به هر حال بنابر رويه ما در اين مجموعه به جهت رعايت امانت دقيقا به همان شكل كه در فهرست نسخهء آمده ، ثبت شده است . ويراستار ) كمال يا نقصان نسخه : نيامده است . تاريخ كتابت : قرن هفدهم مىباشد . مكان كتابت : در شهر كوچا ، و تركستان شرقى انجام شده است . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در برگههاى اول و آخر و در حاشيهها يادداشت و علامت متفاوت وجود دارد . سابقه نسخه : اين نسخه توسط اس . اف . الدنبورگ در سال 1910 از تركستان به انستيتوى شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شد . اندازه صفحه : 21 * 5 . 31 ؛ تعداد برگ : 232 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 5 . 12 * 24 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين يعنى بخش زيادى از نسخه با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : متن كتاب با خط نستعليق درشت است ، و عناوين با خط نسخهء نوشته است . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى ، و روى آن پارچهاى از جنس نسخى توليد همان كتابت كشيده شده است كه پوسيده و كاملا پاره شده است . ( 13 ) شماره نسخه : A 453 نام كتاب : همان ( عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات ) . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه نسبت به نسخه قبل يعنى D 129 بيشتر مربوط به چاپ ديگرى است . تاريخ كتابت : ظاهرا اواخر قرن هفدهم . مكان كتابت : هندوستان است . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در برگه 35 - 36 يادداشتى به زبان فرانسه مربوط به تاريخ 28 سپتامبر سال 1872 وجود دارد ، با اشاره به اينكه نسخه اصلى به عنوان هديه از سوى اف . استِن - ساركن دريافت شده است . در برگه 10 a يادداشتى با مداد به زبان روسى با اشاره به برگههايى از نسخه وجود دارد كه شامل اطلاعاتى درباره روسيهء باستان و برخى ديگر كشورها است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط اف . استِن - ساركن در سال 1872 به انستيتوى شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شد . اندازه صفحه : 11 * 2 . 17 ؛ تعداد برگ : 352 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 6 * 5 . 10 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( هندى ) . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نسخهء ريز است . نوع جلد : صحافى اروپايى ( مقوايى ) ، با قسمت شيرازه بندى چرمى است . ( 14 ) شماره نسخه : C 612 - ( a 605 ) 1 نام كتاب : جهان نامه . توضيح نام اثر : كتابى است در باره جغرافياى جهانى . پديدآورنده : محمد بن نجيب بكران است ، كه اين اثر را خوارزمشاه علا الدين محمد بن تِكِش ( 617 - 596 قمرى / 1220 - 1200 ميلادى ) تقديم كرده بود . تاريخ تأليف اثر : نيامده است .