ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

16

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

انگيزهء ترجمهء اين فهرست ارزشمند توصيفى نه جلدى از سال 2011 ميلادى و طى سفر اينجانب به سن‌پترزبورگ ايجاد شد كه توفيق داشتم با سركار خانم دكتر ايراينا فئودورونا پاپوا رئيس انستيتوى مخطوطات شرقى آكادمى علوم روسيه ( I . O . M - R . A . S ) ملاقات و در باره نسخهء خطى فارسى گفت وگويى داشته باشم . استاد پاپوا البته متخصص تاريخ و چين شناس است ، اما به فرهنگ و تمدن ايران عشق مىورزد . اين اشتياق ايشان موجب شد تا باب همكارى بسيار اميدوار كننده‌اى آغاز گردد . در جريان گفتگو با ايشان از برنامهء بنياد بين المللى ايرانشناسى در خصوص معرفى مخطوطات فارسى روسيه و بويژه سن‌پترزبورگ به جامعه علمى ايرانف ، سخن گفتم و پيشنهاد دادم كه در بادى امر فهرست موجود از فهرست توصيفى نسخهء فارسى از زبان روسى به زبان فارسى ترجمه گردد . اين پيشنهاد مورد قبول قرار گرفت و ايشان با وجود آنكه يك نسخه بيشتر از اين فهرست قديمى نداشتند ، اين مجموعه را به رسم امانت به من داد تا پس از استفاده باز گردانم . از همان سال موضوع ترجمهء اين فهرست ارزشمند را به جد پيگيرى نمودم و مخصوصا با تاكيد رايزن محترم فرهنگى ايران ج . ا . ا در روسيه دكتر ابوذر ابراهيمى كه از سوى سازمان فرهنگ و ارتباطات از ترجمه و چاپ اين مجموعه حمايت مىكردند بر آن شدم كه با وجود اشتغال به ديگر امورات بنياد ايرانشناسى ، كار اين مجموعه را با سرعت بيشترى پيش ببريم . ابتدا تصميم گرفته شد كه به جهت حجم بالاى كار به يك ترجمهء تلخيص گونه‌اى بسنده شود . در اين مرحله با همكارى دانشجويان ايرانى دوره دكترى زبان روسى كار را شروع كرديم . ابتدا خلاصه‌اى از جلدهاى اول و پنجم و ششم و هفتم و هشتم و دهم مشتركا توسط خانم دهقان خليلى و مهدى نصيرى ترجمه شد . ليكن اطلاعات بدست داده شده در باره هر نسخه به غايت كوتاه و در بسيارى از موارد هم اطلاعات مهمى از ترجمه فوت شده بودند . كه البته چون بنا بر تلخيص بود جز اين هم انتظارى نمى رفت . در اين مرحله با هماهنگىهايى كه از سوى رايزنى فرهنگى و بنياد ايرانشناسى با دو تن از استادان ارجمند كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى قم آقايان على صدرائى خويى و حسين متقى انجام گرفت ، و پس از ارسال نمونه‌اى از ترجمه‌هاى تلخيصى ، تاكيد اين عزيزان بر اين بود كه تا جاى ممكن اطلاعات بيشترى از متن فهرست روسى ترجمه شود . همزمان ترجم جلد دوم به محسن معظمى و جلد سوم به فاطمه نظرى و جلد چهارم به سميرا اسماعيلى واگذار شد . در ادامه روند كار در تابستان 1391 توفيق داشتيم در جلسه‌اى مشترك كه با حضور استادان صدرائى خويى و متقى و به اتفاق يكى از مترجمان خانم سميرا اسماعيلى در بنياد ايرانشناسى مسكو تشكيل شد ، بار ديگر به بررسى دقيق ترى از روند كار ترجمه بپردازيم . زيرا از يكسو به هر حال امكان ترجمه كامل نبود و از طرفى مىبايست به گونه‌اى عمل كنيم كه جنبهء توصيفى فهرست روسى در ترجمه هم محفوظ بماند . سرانجام توافق شد كه حتما در توصيف هر نسخه به آيتم‌هاى بيشترى اعم از ؛ جنبه‌هاى كتابشناسى و مختصات نسخه شناسى ، توجه شود . بنابراين 24 محور تعيين شد ، كه ناظر بود بر همان 29 محورى كه خود فهرست نگاران روس هم در مقدمهء جلد نخست بر آن اساس كار تنظيم و توصيف فهرست را سامان داده بودند . از آنجا كه خانم اسماعيلى هم در اين جلسه بودند و هم چند جلسهء توجيهى ديگر در بنياد با اينجانب داشت ، مقرر شد كه ايشان كار ترجمه جلد چهارم را بر اين اساس جديد انجام دهد كه فى الواقع مىبايست در مورد هر نسخه بر اساس يك فرمت ثابت مشتمل بر 24 عنوان كار ترجمه را جلو ببرند . تا با همين روند و الگو همه جلدهاى ديگر نيز باز بينى و تكميل شوند و بر اين اساس تنظيم شوند . اين 24 آيتم عبارتند از : شماره مسلسل ؛ شماره نسخه ؛ نام اثر ؛ توضيح نام اثر ؛ پديدآورنده ؛ تاريخ تأليف اثر ؛ مكان تأليف : نيامده است ؛ شرح اجمالى محتواى اثر ؛