ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
13
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
مقدمه دكتر پاپوا رئيس كتابخانه انتستيو شرقشناسى سنپترزبورگ انستيتوى نسخههاى خطى شرقى سنپترزبورگ وابسته به آكادمى علوم روسيه از مهمترين و بلكه بزرگترين مراكز نگهدارى نسخهء خطى شرق ازجمله نسخههاى فارسى وعربى و تركى به شماراست . اين انستيتو كه در سال 1818 به عنوان موزه آسيايى تاسيس شده با هدف جمع آورى و تحقيق ميراث مكتوب شرقى ، در حال حاضر نگهدارنده يكى از پرقيمت ترين و با ارزشترين مجموعههاى خطى جهانى است كه شامل بيش از 115000 نسخه خطى به 65 زبان شرقى زنده و مرده مىباشد . دراين ميان وجود قريب به چهار هزار نسخهء خطى فارسى از اهميت فوق العادهاى برخوردار است . در طى پنجاه سال اخير ايرانشناسان و نسخه نگاران روس در اين انستيتو ، سعى بليغى مبذول داشتهاند تا با تهيه فهارس توصيفى دقيق و علمى به معرفى اين نسخهها بپردازند . مايه مباهات است كه امروز ، حاصل اين تلاشهاى نيم قرن اخير دانشمندان نسخه شناس روس از ميكلوخا ميكلاى ( 1915 - 1975 ) گرفته تا اولگ آكيموشكين ( 1929 - 2010 ) ، در قالب نه جلد فهارس توصيفى نسخههاى تاجيكى - فارسى انستيتوى شرقشناسى آكادمى علوم ، به زبان روسى در اختيار ماست . مجموعهاى كه قريب به هزار نسخهء ارزشمند فارسى را در موضوعات ؛ جغرافيا ، تراجم ، تاريخ ، فرهنگ نامه ، دواوين شعرى و مجموعههاى ادبى در برمى گيرد . از حدود دوسال و نيم پيش ( نوامبر 2010 ميلادى ) كه رئيس محترم بنياد ايرانشناسى مسكو دكتر محسن حيدرنيا ، طى ملاقات با اينجانب در سنپترزبورگ ، موضوع ترجمه اين كاتالوگ نه جلدى را مطرح كردند ، بنده و همكاران با كمال علاقه و ميل اين پيشنهاد را پذيرفته و ازهمان موقع به انجام اين كار مهم اميد بسته و بنده نه جلد كاتالوگ روسى را به اين منظور در اختيار ايشان قرار دادم . در تابستان 2012 ميلادى همكارى و تعامل بسيار مفيدى با دو كارشناس محترم نسخهء خطى استادان ؛ على صدرايىنيا و حسين متقى كه از متخصصين نسخههاى خطى هستند با حمايت رايزن محترم فرهنگى جمهورى اسلامى جناب آقاى دكتر ابوذر ابراهيمى به سنپترزبورگ سفر كردند ، انجام داديم و اين متخصصان نيز موفق شدند در آن فرصت كوتاه برخى از نسخهها را مورد ملاحظه و بررسى قراردهند . اينك بسيار خرسندم كه با همت و حمايت رايزنى محترم فرهنگى جمهورى اسلامى ايران در فدراسيون روسيه ، بنياد بين المللى ايرانشناسى مسكو و كتابخانه مركزى سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى و بويژه با تلاش گروه مترجمان و ناظران و ويراستارن ، فرايند پرزحمت ترجمه و آماده سازى اين اثر عظيم به فارسى انجام پذيرفته و به چاپى منقح آراسته خواهد شد . بىترديد ترجمه و چاپ اين اثر مىتواند راهنماى بسيار خوبى براى دانشمندان و نسخه پژوهان ايرانى و فارسى زبان باشد تا بتوانند به عناوين و كيفيت نسخهء خطى فارسى موجود در انستيتوى نسخهء شرقى سن پتزربورگ پى ببرند و باب تعامل و همكارىهاى بيشتر در آينده نيز هموار گردد . دكتر ايرينا پاپوا رئيس انستيتوى نسخههاى خطى شرق سن پتزربورگ مارس 2013 شهر سن پترزبورگ