ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

129

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

توصيف نسخه‌هاى جلد سوم بخش اول : كتب تاريخ عمومى ( 208 ) شماره نسخه : D 82 ( 572 ac ) نام كتاب : تاريخ طبرى . توضيح نام اثر : اصل اين كتاب به زبان عربى با عنوان « تاريخ الرسل و الملوك » ( تاريخ زندگى پيامبران و پادشاهان ) است . پديد آورنده : محمد بن جرير طبرى . وى در سال 224 قمرى / 39 - 838 ميلادى در شهر آمل در مازندران به دنيا آمد و در سال 310 قمرى / 923 ميلادى در بغداد وفات نمود . مترجم : ابو على محمد بن محمد بلعمى از وزراى معروف دوره ساسانيان بوده است . بلعمى علاوه بر ترجمه اصل عربى كتاب ، اطلاعات تاريخى تكميلى نيز به اين اثر اضافه نموده است . وى اين كتاب را به دستور منصور بن نوح ( 350 - 365 قمرى / 961 - 976 ميلادى ) به فارسى برگردانده است . تاريخ تأليف اثر : قرن دهم ميلادى . تاريخ ترجمه اين اثر سال 352 قمرى / 64 - 963 ميلادى است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين كتاب تاريخى داراى دو بخش است . بخش اول تاريخ جهان و بخش دوم تاريخ اسلام . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل است . همچنين داراى دو مقدمه « فارسى » و « عربى » نيز مىباشد . صفحه اول پيشگفتار مفقود شده است . بخش اول اين نسخه مشتمل بر تاريخ عمومى جهان از ابتداى آفرينش تا آخرين پادشاه ساسانى يزدگرد سوم و بخش دوم شامل تاريخ زندگانى محمد ( ص ) ، خلفاى چهارگانه نخستين ، بنى اميه و بنى عباس تا خليفه معتصم عباسى است . همچنين يك تكمله‌اى دارد كه در آن داستانهايى از خلافت مقتدر عباسى آمده است . از اين نسخه ترجمه‌اى به فرانسوى در چهار مرحله انجام شده است . و در طى اين چهار مرحله تقريبا همه صفحات را ( تا 468 ب ) ترجمه كرده‌اند . تاريخ كتابت : تاريخ رونويسى اين نسخه آخرين روز ماه رمضان سال 972 قمرى ، مصادف با اول ماه مىسال 1565 ميلادى بوده است . مكان كتابت : ايران . نام كاتب : محمودبن عبدالرضا نهاوندى . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحه الحاقى به اين نسخه خطى ، نام و فهرست 39 كتاب تاريخى و جغرافيايى به زبان فارسى و عربى آمده است . سابقه نسخه : نيامده است . اندازه صفحه : 22 * 5 / 35 ؛ تعدادبرگها : 472 ؛ تعداد سطر : 25 سطر ( صفحه 30 و 108 داراى 10 تا 14 سطر است ) ؛ اندازه متن : 26 * 15 و 29 * 17 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نسخهء . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى با جلد چرمى . ( 209 ) شماره نسخه : D 182 نام كتاب : نسخهء ديگرى از كتاب سابق ( تاريخ طبرى ) آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل و شامل مقدمه فارسى نيز مىباشد . در اين نسخه خطى به طور تفصيلى به شرح مرگ « ابواسحاق محمد معتصم » و همچنين به شرح زندگى « خلفاى عباسى » پرداخته شده است . تاريخ كتابت : اين نسخه در تاريخ 24 ربيع الاول سال 1997 مصادف با 11 فوريه 1589 ميلادى رونويسى شده است .