ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

110

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

تاريخ تأليف اثر : سال 1012 قمرى / 1604 - 1603 ميلادى . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل روايات و داستانهايى درباره زندگى و فعاليت عارف بزرگ « خواجه اسحاق » است . همچنين اين كتاب شامل اطلاعات ارزشمندى در خصوص شرايط اجتماعى و سياسى منطقه آسياى مركزى در نيمه دوم قرن شانزدهم ميلادى است . در اين كتاب همچنين از گسترش اسلام در ميان قرقيزها ، قالمق‌ها و تركستان شمالى سخن آمده است . نويسنده در اين كتاب از ذكر منابع مورد استفاده خود خوددارى مىكند ، اما بدون ترديد روايات معاصران وى و نيز مشاهدات شخصى اش مهمترين منبع مورد استفاده ايشان بوده است . در اين كتاب داستان‌ها و حكايات بدون ترتيب خاصى در متن قرار گرفته‌اند و تاريخ نگارش آنها نيز نيامده است . همچنين در اين كتاب نام « خواجه اسحاق » به صورت « حضرت ايشان » ذكر گرديده است . آغاز نسخه : « حمدى كه نقاش صنع ربانى در كارگاه بارگه سبحانى » . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل است . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : مدرسه خان ( به احتمال زياد تركستان شرقى ) . نام كاتب : ملا يونس . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحات 1 ، 2 ، 16 نام صاحب پيشين اين اثر و تاريخ 1286 قمرى / 1870 - 1869 ميلادى آمده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط يونسف در سال 1944 ميلادى از شهر تاشكند به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 3 . 18 * 6 . 10 ؛ تعداد برگ : 165 ؛ تعداد سطر : 13 ؛ اندازه متن : 5 . 12 * 4 . 5 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و برخى عبارات خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق تقريباً ريز . نوع جلد : صحافى شرقى ( آسياى مركزى ) ، مقوائى با عطف چرمى است . ( 185 ) شماره نسخه : B 2179 - ( Nov . 1037 ) 2 نام كتاب : مقامات العارفين . پديد آورنده : باقى محمد شكر ابن مولانا محمد فنايى بخارى . وى از شاگردان شيخ بزرگ صوفى شيخ پاينده محمد فيض آبادى است . تاريخ تأليف اثر : سال 1016 قمرى / 1608 - 1607 ميلادى . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل زندگى استاد نويسنده شيخ بزرگ صوفى « شيخ پايند محمد فيض آبادى » مىباشد . وى در سال 929 قمرى / 1523 - 1522 ميلادى در توابع بخارا به دنيا آمد . همچنين اين كتاب حاوى اطلاعات بسيارى درباره فلسفه صوفيه ، شرايط سياسى آسياى مركزى ، شرايط تاريخى اواخر قرن شانزدهم و اوايل قرن هفدهم ميلادى است . اين اثر بر اساس روايات معاصران نويسنده و همچنين شواهد شخصى وى نگاشته شده است . اين كتاب شامل مقدمه ، 4 بخش ( مقصد ) ، مؤخره مىباشد . بخش اول شامل اطلاعاتى درباره خواب از نگاه طريقت صوفيه ، بخش دوم - تولد و زندگى پايند محمد ، بخش سوم - ابيات و اشعار درباره پاينده محمد ، بخش چهارم - رواياتى درباره معجزات و مقدسات پاينده محمد و مؤخره - مرگ پاينده محمد ، مىباشد . آغاز نسخه : « حمد و ثنا مر جميلى را كه عشق جمالش كمند طلب » . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل و بسيار قديمى . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : آسياى مركزى . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط مجموعه نسخهء خطى بخارا در سال 1915 ميلادى از تاشكند به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 20 * 5 . 11 ؛ تعداد برگ : 170 ؛ تعداد سطر : 14 ؛ اندازه متن : 14 * 8 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .