دستتان كتاب‌هايى است ، دوست داشتنىترين آنها نزد خدا راست ترين واستوارترين آنهاست ؛ هيچ كس نزدش كتابى باقى نگذارد مگر اينكه برايم بياورد تا در آن نظر دهم . مردم گمان بردند كه عمر مىخواهد در آنها بنگرد و بر امرى استوارشان سازد كه اختلافى در آن نباشد ، از اين رو كتاب‌هايشان را آوردند ، پس عمر آنها را با آتش سوزاند ، سپس گفت : آرزوى ( خامى ) بود مانند آرزوى اهل كتاب « 1 » ! و در الطبقات الكبرى ( آمده است كه گفت ) : مثناة كمثناة أهل الكتاب « 2 » . احتمال مىرود واژه « مثناة » تحريف شده « مشناة » باشد ؛ روايات دهان به دهانى كه يهود آنها را تدوين كردند سپس علمايشان آن را شرح دادند ، پس آن شرح « گمارا » ناميده شد . آن گاه در دو كتاب جمع‌آورى كردند كه مجموع اصل و شرح آن « مشناة » ناميده شد « 3 » . دكتر حسن ظاظا مىگويد : در كنار كتاب مقدّس يهود ، با گذشت زمان ، ميان آنان نصوص مقدّس ديگرى پديد آمد كه مشهورترين آنها « مشنا » و « گمارا » است . كتاب اول به زبان عبرى است و دومى تفسير آن به زبان آرامى مىباشد ؛ از مجموع اين دو با هم ، كتابِ نامدار و معروفى در عالَم تأليف يافت به اسم « تلمود » « 4 » . از اين دو متن ( كه اندكى پيش ذكر شد ) درمىيابيم كه توجيه خليفه دوم براى منع تدوين سنّت ، در دو چيز منحصر مىشود :

--> ( 1 ) . حجيّة السنّة : 395 . ( 2 ) . الطبقات الكبرى ( ابن سعد ) 1 : 140 . ( 3 ) . بنگريد به ، الفكر الدينى اليهودى : 65 - 81 ؛ دلائل النبوّة ( ابى نُعَيم ) : 638 ، ذيل رقم 428 ؛ الصحيح من سيرة النبي الأعظم 1 : 59 ؛ الموسوعة العربية الميسّرة : 543 ؛ واژه « تلمود » ؛ تدوين السنّة الشريف - ة : 340 ؛ موسوعة المورد 4 : 199 ، واژه « الجماره » . ( 4 ) . الفكر الدينى اليهودى : 65 و 83 .