السيد علي الشهرستاني ( مترجم : هادى حسينى )

45

منع تدوين الحديث ( منع تدوين حديث ) ( فارسى )

بلى ، رسول خدا صلى الله عليه و آله به درنگ در نقل روايت فراخواند تا صحيح از سقيم شناخته شود و سدّ باب روايت و تحديث را تشريع نكرد ، پس بر عهدهء خليفه بود كه احاديث را تصحيح كند ؛ اگر در آن دروغى هست ، حذف كند و اگر چيزى نيازمند توضيح است ، آن را روشن سازد و اگر چيز ديگرى مىباشد به آن اشاره كند ، نه اينكه همه را با فرض شك و احتمالِ دروغ ، از بين ببرد . عِلم از چيزهايى است كه - به‌طور عام - محوِ آن جايز نمىباشد ، چگونه ممكن است نابود ساختن سخن پيامبر گرامى [ كه علم حقيقى است ] روا باشد ؟ ! بر اين اساس ، سوزاندن روايات در هيچ حالى جايز نيست ؛ به ويژه آنكه در بيشتر آنها اسم « الله » و احكامِ خداست كه اهانت به آنها هرگز جايز نمىباشد . ابوبكر اگر مىخواست آنها را نابود سازد ، راه‌هاى ديگرى - كه پاك و تهى از ابهام است - پيش روى او وجود داشت ؛ مانند محو آنها با آب ، يا دفنشان در زمين يا . . . بارى ، مسلمانان رابطه ريشه‌اى ميان تحديث و تدوين را احساس كردند ( و اين امر بر هوشيارى و فرهنگ آنها دلالت مىكند ) لذا درباره جواز كتابت احاديثِ پيامبر صلى الله عليه و آله از او پرسيدند ؛ زيرا احتمال دادند كه آن حضرت ، منع كند يا نوشتن را به قيودى مقيّد سازد يا در كتابتِ آن شروطى را مطرح سازد . پيامبر صلى الله عليه و آله در پاسخ فرمود : « اكتبوا ولا حرج » ( بنويسيد ، باكى نيست ) پس پيامبر صلى الله عليه و آله در نوشتن ، اين دغدغه را نفى كرد و رفع حَرَج فرمود ؛ زيرا بر مسلمان است كه در آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله مىنويسد و تدوين مىكند ، درنگ ورزد و چيزهاى دروغ را ننگارد . بيش از اين ، شرطى نمىباشد . 3 . اگر اعتقاد يابيم كه احتمال كذب ، راوى را از اعتبار ساقط مىسازد ( چنان كه خليفه گفت ) لازم است آنچه از پيامبر در صحاح و مسانيد روايت شده دور افكنده شود ؛ زيرا اين احتمال در آنها هست ، در حالى كه احدى به آن قائل نيست ؛ زيرا مقتضاى اين قول اين است كه اصلى از اصولِ تشريع اسلامى بىاعتبار شود و سنّتِ نبوى - به طور كامل - پايان يابد و همه احكام فرعى ( كه از احاديث استنباط شده‌اند ) الغا گردد . خليفه چگونه اين را مىگويد ؟ آيا بر وى پوشيده ماند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در رابطه با آمادگى و تجهيز براى جنگ‌ها و نبردها به اخبار صحابيان عادل ، عمل مىكرد ؟ !