ج ) در تنظيم آداب فردى و اجتماعى جايى براى اعمالِ آراى شخصى نمىباشد ؛ زيرا شريعت اسلام كامل است و همه احكام در قرآن هست ، نياز و نقصانى نيست تا به مُكمّل شريعت احتياج باشد ، شريعت ، خودش ، كامل و تامّ است ؛ خداى متعال مىفرمايد : . . . وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ . . . « 1 » ) ؛ ما اين كتاب را كه بيانگر هر چيزى است بر تو فرو فرستاديم . ويژگى اين دسته ، فرمان برى كامل آنان است نسبت به آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله صدور يافته و در برابر بيانِ الهى ، رأى و نظر نزدشان هيچ اعتبارى ندارد . افزون بر اين ، آدميان معصوم نيستند ، امكان دارد خطا كنند ، سهو در كلامشان رخ دهد ، و دچار فراموشى شوند . دسته دوّم ، كسانىاند كه پيامبر صلى الله عليه و آله را يك انسان عادى مىدانند كه گاه صواب مىگويد و زمانى خطا مىكند ، ناسزا مىگويد و لَعن مىفرستد ، سپس برايشان آمرزش مىطلبد « 2 » . اين دسته ، قداست و منزلتى را كه خدا به پيامبر داده است برنمىتابند و آن گونه كه خداوند فرمان داده است ، با پيامبرش رفتار نمى كنند ، و اين حقيقتى است كه قرآن وحديث گوياى آن است . در قرآن ، آياتِ فراوانى درباره اين گروه هست : * يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ « 3 » ) ؛ اى ايمان آورندگان ، صداهايتان را بر پيامبر بلند مكنيد و او را چونان هم‌ديگر صدا مزنيد كه اين كار ، ناخودآگاه اعمالتان را هيچ مىسازد .

--> ( 1 ) . نحل / 89 . ( 2 ) . نگاه كنيد به : صحيح بخارى 5 : 2339 ، حديث 6000 ؛ صحيح مسلم 4 : 2007 ، حديث 2600 ؛ مسند احمد 2 : 390 ، حديث 9062 ؛ سنن دارمى 2 : 406 ، حديث 2765 . ( 3 ) . حجرات / 2 .