محمد باقر اديبى لاريجانى
75
مرزدار مكتب اهل بيت ( ع ) ( سيرى در احوال وافكار وآثار مرحوم علامه عسگرى " ره " ) ( فارسى )
ورود به حوزه علميه سامرا همانطورى كه قبلًا بيان شد استاد بزرگوار در دوران طفوليت ( هفت ماهگى ) پدرشان را از دست دادند از آن پس در دامان جدّ بزرگوارشان حضرت آيت اللّه ميرزا محمّد تهرانى رحمهالله پرورش يافتند ايشان از همان كودكى در كتابخانه جدّشان ، كه از كتابخانههاى مهم شيعى عراق بود ، رفت و آمد داشت و با شور و شوقى زياد از كتب آن استفاده مىكرد . حضرت استاد در اين زمينه مىفرمايند : « من در طفوليت يتيم شدم در ده سالگى كه مرا به طلبگى سپردند ، خواندن و نوشتن به زبان عربى و فارسى را به خوبى مىدانستم ؛ از همان آغاز به كتابخوانى و مطالعه كتابهاى سيره و تاريخ پيامبر صلى الله عليه و آله و اصحاب و فتنههاى صدر اسلام و سفرنامهها ( مثل سفرنامه ابن جبير و ابن بطوطه و سفرنامههاى اروپائيان به مشرق زمين ) علاقه داشتم و داستان استعمار استعارگران را نسبت به كشورهاى اسلامى دنبال مىكردم مثلًا رساله دخانيه « 1 » را كه نوشته يكى از شاگردان ميرزاى شيرازى بود در حالى كه هنوز خطّى بود در كتابخانه جدّم خواندم » « 2 » . استعداد و هوش سرشار علّامه باعث شد كه از دوران كودكى و نوجوانى ايشان از ديگر همراهان و همسالان ممتاز باشد . ايشان در حوزه كوچك ولى گرم سامرا
--> ( 1 ) . نوشته حاج شيخ حسن كربلائى . نسخه معتبر خطّى اين رساله به كوشش آقاى دكتر حميد غفّار زاده فراهم آمد و اين رساله با مقدّمه خوب و سودمند آقاى دهگان تحت عنوان تاريخ الدخانيه انتشار يافته اراك 1333 ش و چاپ و تحقيق تازه آن نيز توسط آقاى رسول جعفريان نشر يافت . ( 2 ) . مجلّه علوم حديث ، شماره 20 ، ص 79 گفتگو با علّامه عسكرى .