تاريخ تولد روز دوشنبه هجدهم جمادى الثانى 1332 ه . ق . مطابق با بهار 1293 ه . ش . در شهر سامراء در جوار بارگاه ملكوتى دو امام همام حضرت هادى و حضرت عسكرى عليهماالسلام كودكى در خاندانى كهن از علم و دانش پا به عرصه وجود گذاشت كه نامش را مرتضى نهادند . هنوز چند ماهى از عمر اين كودك نگذشته بود كه گرد يتيمى بر چهره‌اش نشست و پدر عالم و عابد و متقى خويش را از دست داد و پس از آن ديگر در دامان جدّ مادرى خويش آيت اللّه ميرزا محمّد شريف عسكرى تهرانى معروف به خاتم المحدثين ( كه بزرگ علما سامرا بودند ) پرورش يافت . حضرت علّامه عسكرى در اين زمينه مىفرمايد : « پدرم مرحوم [ آيت اللّه ] سيد محمّد حسينى معروف به شيخ الاسلام بود . در عصر صفوى اجداد ما را از سبزوار به ساوه دعوت كردند و آنها شيخ الاسلام ساوه شدند . در آن عصر براى شهرستان‌ها شيخ الاسلام فرستاده مىشد چنان كه امروز در هر شهر و شهرستانى امام جمعه تعيين مىكنند . در شهر ساوه سنّىهاى متعصّبى بودند كه اجداد ما در طول زمان مردم ساوه را شيعه كردند . تمامى اجدادم لقب شيخ الاسلام را داشتند جز من كه لقب عسكرى را دارم . به مناسبت تولّدم در شهر عسكريين عليهماالسلام « 1 » كه سامرا باشد . ماجراى بيمارى استاد در كودكى حضرت علّامه مىفرمودند : در ايّامى كه در سامرا بودم مبتلى شدم به مرض حصبه و هر

--> ( 1 ) . مصاحبه با علّامه عسكرى در برنامه « ديدار با فرزانگان » در سال 1380 ه . ش .