3 - ابن بطريق « 1 » كه بعضى از مورخين او را ( بطريق ) ناميده‌اند . اين طبيب در زمان منصور خليفه عباسى بود كه منصور بوى دستور داد كتابهاى قديمى ملل ديگر را به عربى ترجمه كند و ترجمه‌هاى او بسيار روان و سليس بود منتها ترجمه‌هاى او از حيث مقام كمتر از ترجمه‌هاى طبيبى بود كه بعد از او ترجمه مىكرد و ترجمه‌هاى اين طبيب جلفاوى مثمر نبود و اعتماد حكما و اطباى آن زمان و بعدى بود كه شما روش ترجمه او را در كتاب ( معجم ادباى اطباء ) بقلم محمد خليلى ( نويسنده همين طب امام صادق ( ع ) ) و در ساير ترجمه‌ها ملاحظه خواهيد كرد . 4 - فرات بن شحناثا « 2 » اين شخص يك طبيب يهودى و مرد بسيار فاضلى بود و يكى از شاگردان طبيب مشهور ( تياذوق ) پزشك حجاج بن يوسف ثقفى بود كه استادش مقام او را ( فرات ) بر ساير شاگردانش برتر مىدانست . فرات به حجاج بن يوسف هم خدمت مىكرد وقتىكه مسن شد مصاحب امير عيسى بن موسى عباسى شد كه وليعهد زمان منصور بود ، عيسى با اين طبيب در همه امور مشورت مىكرد ، و از عقل و صداقت او متعجب مىشد . اين طبيب عيسى را در ايام خلافت منصور از امورى مىترساند كه هنوز تحقق نيافته بود ولى پس از اينكه او مرد عيسى همه تذكرات او را بخاطر آورد كه تحقق يافته بودند و با خود مىگفت : اى فرات زمان تو برايم بسيار مفيد بود مثل اينكه تو همه اين كارها را با چشم بصيرت خود مىديدى و به من مىگفتى :

--> ( 1 ) نقل از القفطى ص 169 ( 2 ) نقل از عيون النبأ ص 162