السيد مرتضى العسكري ( كوشش دشتى )

54

سقيفه ( بررسى نحوه شكل گيرى حكومت پس از رحلت پيامبر ) ( فارسى )

الف ) على بن ابى طالب ( ع ) : وى از جانب خدا براى رهبرى اين امّت تعيين شده و پيامبر اكرم ( ص ) اين امر را به مسلمانان ابلاغ فرموده بود . ب ) سعد بن عباده : وى نامزد قبيلهء خزرج بود و نه همهء انصار . ج ) ابو بكر : وى نامزد جماعتى از مهاجران ( قريش ) بود ، نه همهء آنان . ه - شعارهاى اجتماع‌كنندگان در سقيفه : الف ) شعارهاى انصار 1 - انصار ، اسلام را يارى كردند « 1 » . 2 - انصار ، در راه پيامبر شمشير زدند « 2 » .

--> - مىفرمود « لو وجدت اربعين ذوي عزم منهم لناهضت القوم » ( منبع سابق ) . امّا پس از 25 سال ، يعنى پس از كشته شدن عثمان ، چون مردم به در خانهء آن حضرت آمدند و از ايشان مصرّانه خواستند كه حكومت را به دست بگيرد ، بدين امر قيام كرد ( شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد 2 / 50 ؛ تذكرهء سبط ابن جوزى ، باب ششم ) . اين عمل حضرت امير ( ع ) ، دقيقا ، همان چيزى بود كه پيامبر ( ص ) از ايشان خواسته بود : « قال رسول اللّه ( ص ) لعليّ ( ع ) : انّك بمنزلة الكعبة تؤتى و لا تأتى . فان اتاك هؤلاء القوم فسلّموا لك الامر فاقبله منهم . . . » ( اسد الغابه 4 / 31 ) . حال ، اگر در اينجا نام امير المؤمنين ( ع ) جزو نامزدهاى خلافت آورده‌شده ، نه به اين معناست كه آن حضرت ، خود ، خواهان اين امر و قيام‌كننده براى گرفتن آن بودند ، بلكه بيانگر نظر عدهء قليلى از مردم جامعهء آن روز مدينه است ، كه به سبب آن‌كه حضرت على ( ع ) را وصىّ رسول اللّه ( ص ) مىدانستند و حكومت را جزو شؤون و حقّ او مىشمردند ( مانند سلمان و ابو ذر و مقداد و عمّار ) يا به واسطهء تعصّبات خانوادگى ( مانند عبّاس عموى پيامبر ( ص ) ) و يا تعصّبات قبيلگى ( مانند ابو سفيان ) خواستار حكومت ظاهرى امير المؤمنين ( ع ) بودند . ( 1 ) . عبد اللّه بن سبأ ، تأليف نگارنده 1 / 113 . ( 2 ) . همان .