( نَضَّرَ اللَّهُ عَبْداً سَمِعَ مَقَالَتِي فَوَعَاهَا وَ بَلَّغَهَا مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا فَكَمْ مِنْ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْه . . . ) : « خدا شادمان كند بنده‌اى را كه سخنان مرا بشنود و حفظ كند و به كسى كه آن را نشنيده برساند ؛ اى بسا حامل فقه‌ى كه فقه را به فقيه‌تر از خود مىرساند . . . » . « 1 » و در حديث ديگر فرموده : « اى بسا حامل فقه‌ى كه فقيه نيست ؛ و اى بسا حامل فقه‌ى كه فقه را به فقيه‌تر از خود مىرساند » . « 2 » و در روايت ديگرى فرموده : « خدا شادمان كند فردى را كه سخنى از ما بشنود و همانگونه كه شنيده آن را به ديگرى برساند ، كه اى بسا گيرنده از شنونده نگهدارنده‌تر است » « 3 » و در ديگرى فرموده : « بايد شاهدان به غايبان برسانند ، كه شاهد ممكن است به كسى برساند كه از خود او نگهدارنده‌تر است » . « 4 » و فرمود : « خدايا جانشينان مرا ببخشاى ! خدايا جانشينان مرا ببخشاى ! خدايا جانشينان مرا ببخشاى ! گفته شد يا رسول الله ! جانشينان شما كيانند ؟ فرمود : كسانى كه بعد از من مىآيند و سخنان و سنت مرا روايت مىكنند » . « 5 »

--> ( 1 ) . مراجعه كنيد : تعريف مصطلحات پنج گانه در ابتداى همين جلد كه مصادر اين روايات در آنجا آمده است . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . صحيح بخارى ، ج 1 ص 24 . سنن ابن‌ماجه ، ج 1 ص 85 . كنز العمال ، ج 2 ص 1126 ، و بحارالانوار ، ج 1 ص 152 . ( 5 ) . مراجعه كنيد : مصادر مكتب اهل‌البيت : معانى الاخبار ، ص 374 - 375 . عيون الاخبار ، چاپ نجف ، ج 2 ص 36 ، من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ص 420 ، و بحار الانوار ، ج 2 ص 145 . و مصادر مكتب خلفا : قواعد التحديث قاسمى ، چاپ دوم ، ص 48 ، شرق اصحاب الحديث خطيب بغدادى ، ص 30 . جامع بيان العلم ابن‌عبدالبرّ ، ج 2 ص 55 ، اخبار اصفهان ابونعيم ، ج 2 ص 81 . الفتح الكبير سيوطى ، ج 1 ص 233 . كنز العمال ، چاپ دوم ، ج 128 و 133 ، و ج 10 ص 181 ، و الالماع قاضى عياض ، ص 11 . .