السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )

33

معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى )

« قياس » و « استحسان » جايز نيست » . « 1 » نكته قابل توجه اينكه ، علماى مكتب اهل البيت در عين به كار بردن اصطلاح « اجتهاد » و « مجتهد » ، اصطلاح « فقه » و « فقيه » را رها نكردند ؛ بلكه هر دو اصطلاح را با هم به كار گرفتند ؛ چنان كه صاحب معالم در ابتداى كتابش گويد : « الفِقهِ في اللُّغَة الفَهم » : « فقه در لغت به معناى فهم است » و در اصطلاح : « علم به احكام شرعى فرعى از ادلّه تفصيلى آن است » وى پس از آن ، فصل ديگرى را براى تعريف « اجتهاد » ترتيب داده و گويد : « اجتهاد در لغت به معناى تحمل جهد و استقامت است . . . اما در اصطلاح به معناى كوشش فقيه و صرف توان در تحصيل ظن به حكم شرعى است . . . » « 2 » اضافه بر آنچه گذشت ، اين دو مكتب در برخى از ادلّه احكام شرعى نيز اختلاف نظر دارند كه به زودى - انشاءالله - آن را بيان مىداريم . * * * و اكنون ، پس از بحث و بررسى « مصطلحات پنج‌گانه » گذشته ، به يارى خداى متعال ، ديدگاه هر يك از اين دو مكتب درباره آن‌ها را مورد بحث و بررسى قرار مىدهيم .

--> ( 1 ) . مبادىء الأصول الى علم الأصول ، ص 240 - 241 . ( 2 ) . معالم الدين . .