السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
693
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
نظريّهء ما در بارهء عبد الله بن سبأ انّهم تنافسوا فى تكثير عدد الفرق فى الاسلام . نويسندگان كتب اديان در افزودن تعداد فرقههاى اسلامى مسابقه گذاشتهاند . إنّهم بدوّنون كلّ ما يدور على ألسنة اهل عصرهم . نويسندگان كتب و اديان مطالب عاميانه مردم كوچه و بازار عصرشان را در كتابهاىشان گرد آوردهاند . مؤلّف اين بود خلاصهء نظريّه و گفتار علماى اديان و عقايد و تاريخنگاران قديم و جديد ، در بارهء عبد الله بن سبأ و سبئيه و روايات مربوط به آنان كه در فصول پنجگانه پيش گذشت . و نظر ما ، در اين مورد اين است كه هيچيك از اين گفتارها و نظريات ، پايهء محكم و اساس استوارى ندارند و بر مبناى تحقيق پىريزى نشده است زيرا روايات مربوط به عبد الله بن سبأ در اصل به وسيلهء سيف بن عمر نقل گرديده و در ، اوّل اين كتاب و در كتاب « صد و پنجاه صحابى ساختگى » وضع روايات و نقليّات سيف را روشن ساختيم و نشان داديم كه وى فرد مرموز ، دروغگو و افسانهساز بوده است كه روايات و نقليّاتش ، بر پايهء رمان و بر سبك و اساس افسانه مىباشد .