السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
657
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
به هر حال ذيل روايتى كه ما نقل نموديم راز روش امير مؤمنان ( ع ) و علت سوزانيدن وى اجساد بىروح اين افراد را روشن مىكند و معلوم مىگردد كه : اولًا : كسانى كه به دستود على ( ع ) سوزانده شدند ، افرادى ملحد و يا مرتد بودهاند ، نه افراد غالى . و ثانياً : بعد از كشتن آنان ، اجساد بىجانشان را سوزانيده است ، نه قبل از كشتن و به عنوان حد ارتداد سوزانده باشد . و ثالثاً : انگيزهء اين عمل على ( ع ) ، جلوگيرى از آن بوده است كه مبادا قبر اين افراد ملحد و مرتد كه طرفداران تند و پابرجايى داشتند ، مورد احترام آنان گرديده و به صورت بت مورد پرستش و ستايش قرار گيرد . باز از اين روايت معلوم مىگردد كه دروغپردازان ، اين روايات را تحريف نموده و به صورت افسانههايى در آوردهاند كه عقل از پذيرفتن آنها ابا و امتناع دارد ! دو قيافهء متضاد رواياتى كه در بارهء عبد الله بن سبأ در كتب شيعه نقل گرديده است ، به دو گروه منقسم مىگردد و عبد الله بى سبأ در اين دو گرده روايات با دو قيافهء مختلف و متضاد خود نمايى مىكند : در جايى به قيافهء شخصى كه در بارهء امير مؤمنان ( ع ) غلو نموده و در بارهء او به الوهيّت و خدايى قايل گرديده ديده مىشود ، و در جايى ديگر ، به قيافهء شخص ديگرى كه در بارهء تنزيه و تقديس پروردگار غلو كرده و مانند خوارج آنچه را كه به گمان خويش نسبت به حريم قدس ربوبى سزاوار نيست ، نفى نمايد . و اين دو نوع روايت ، متناقض و مخالف همديگر بوده ، و دستهاى دستهء ديگر را تكذيب مىنمايد . دستهء اوّل اين روايات ، تنها در رجال كشّى و كتابهايى كه از آن نقل نمودهاند ، آمده است . و ما در صفحات گذشته ، رأى نظر خود را در بارهء عبد الله بن سبأ با آن دو قيافهء متضادش اظهار مىداريم :