نبود ، معنى كلام ، مختل گشته و مقصود متكلم دچار اضطراب و تزلزل گردد و در نتيجه ، فهم كلام مشوش شود . و به عبارت ديگر ، اگر آن فاصله و خاتمهء ويژه را متكلم نياورد ، مخاطب با طبع و ذوق سليم خويش ، بدان هدايت شده و دست يابد « 1 » . بدر الدين زركشى مىگويد : « و اين باب ، تو را در جريان يك سرّ بسيار بزرگ ، از اسرار قرآن كريم قرار مىدهد ، پس با كشف و به دست آوردن آن ، خودت را تقويت نما » « 2 » . ذكر چند مثال براى تمكين مثال 1 : آيهء شريفهء : وَ رَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنالُوا خَيْراً وَ كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ وَ كانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزاً « 3 » . وجه تناسب تام و كامل ميان صدر و ذيل آيه ، كاملا مشخص است ؛ زيرا ردّ

--> ( 1 ) معترك الاقران ، ج 1 ، ص 40 : در اين كتاب مىگويد : حكايت كرده‌اند كه يك اعرابى از قارى قرآنى شنيد كه به غلط اين آيه را چنين مىخواند : فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْكُمُ الْبَيِّناتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ با اينكه اين اعرابى تاكنون قرآن نخوانده بود ، گفت : اين سخن ، كلام خدا نيست ؛ زيرا حكيم مطلق هرگز « غفران » را به دنبال « زلل » ذكر نمىنمايد ؛ چون اين كار تشويق گمراهان به گمراهى است . اعرابى درست حدس زده بود ؛ زيرا صحيح آيه چنين است : فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ بنابراين ، مخاطب از صدر آيه ، ذيل آيه را با ذوق سليم خود حدس زده و آن را پيدا كرد . ( 2 ) البرهان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 79 . ( 3 ) يعنى : و خدا كافران را ( در جنگ احزاب ) با همان خشم و غضبى كه به مؤمنان داشتند بىآنكه هيچ خير و غنيمتى به دست آورند ، نااميد برگردانيد و خدا امر جنگ را از مؤمنان ، كفايت فرمود ؛ زيرا خداوند بسيار توانا و مقتدر است ( احزاب : 25 ) .