همچنين اگر تحريف در لهجه موجب تغيير در معناى كلمه گردد از نظر ما جايز نيست ؛ مخصوصا اگر از روى عمد و براى نيل به مقصد پليدى انجام پذيرد ، همانگونه كه يهود به هنگام تلفظ « راعنا » بر حسب آنچه كه حسين بن على مغربى ياد كرده است ، « 1 » عين را به طرف بالا حركت مىداد تا معناى آن به « شرّيرنا ؛ تو شرير ما هستى » تغيير يابد ، و قرآن در سوره بقره ( آيه 102 ) از آن ياد كرده است ؛ همچنين در سوره نساء چنين آمده است : « مِنَ الَّذِينَ هادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ وَ يَقُولُونَ سَمِعْنا وَ عَصَيْنا وَ اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَ راعِنا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِي الدِّينِ ؛ « 2 » برخى از آنان‌كه يهودىاند ، كلمات را از جاهاى خود برمىگردانند ، و با پيچاندن زبان خود و به قصد طعنه زدن در دين [ اسلام ، با درآميختن عربى به عربى ] مىگويند : شنيديم و نافرمانى كرديم ، و بشنو [ كه كاش ] ناشنوا گردى و [ نيز از روى استهزاء مىگويند : ] « راعنا » [ كه در عربى يعنى : به ما التفات كن ولى در عبرى يعنى خبيث ما ] با پيچيدن زبان و از روى طعنه بر دين » . بلاغى در تفسير ليّا مىگويد : « واژه را به‌گونه‌اى تحريف‌آميز و به خطا ادا مىكنند » . 5 . تحريف به تبديل كلمه ؛ به اين معنا كه كلمه‌اى مترادف يا غيرمترادف جاى كلمه‌اى ديگر بنشيند . كارى كه ابن مسعود آن را مجاز مىشمرد ؛ زيرا در نظر او اگر معنا كه مقصود واقعى متكلم است محفوظ بماند ، جابجا شدن لفظ ممنوع نخواهد بود . او مدعى بود كه اگر به جاى عليم ، حكيم گفته شود يا در جاى آيه عذاب ، آيه رحمت گذاشته شود خطا نخواهد بود . مىگويد : « من قرائت قاريان مختلف را شنيدم و آنها را نزديك به هم يافتم ؛ پس شما قرآن را همانگونه كه فراگرفتيد تلاوت كنيد ؛ نظير هلمّ و تعال كه مىتوانند در جاى يكديگر به كار روند » . ما سابقا بيان كرديم كه چنين كارى در متن وحى جايز نيست ؛ زيرا اعجاز قرآن - همانگونه كه بر معناى آن استوار است - بر لفظ قرآن نيز مبتنى است . « 3 »

--> ( 1 ) . ر . ك : بلاغى ، آلاء الرحمان ، ج 1 ، ص 114 - 113 . ( 2 ) . نساء 4 : 46 . ( 3 ) . ر . ك : التمهيد ، ج 1 ، ص 324 - 316 .