الشيخ محمد هادي معرفة ( مترجم : شهرابى )

194

صيانة القرآن من التحريف ( مصونيت قرآن از تحريف ) ( فارسى )

محقق تهرانى مىگويد : من از اين كتاب نسخه‌هايى ديده‌ام كه از سه جهت با هم تفاوت دارند . اول : تفاوت در سند آغاز نسخه‌ها ؛ دوم : تفاوت در چگونگى نظم و ترتيب احاديث ؛ سوم : تفاوت در تعداد احاديث . اين نكته نيز قابل ذكر است كه كتاب مزبور به صورت بريده‌بريده تنظيم شده و اين عبارت ، در آن بسيار تكرار مىشود : « و از ابان بن ابى عياش از سليم بن قيس هلالى ، گفت : شنيدم ؛ . . . » پس به احتمال قوى اين كتاب تأليف ابان بوده كه آن را به اين سبك تنظيم و كم‌وزياد كرده و طبق سليقهء مخصوص خودش مرتب نموده است . در نتيجه ، استناد كتاب - با شكل كنونى - به أبان بهتر است تا استناد آن به سليم ، هرچند اصل كتاب از او بوده است . بنابراين ، مطالب زشت و ناپسند يا ناشناخته‌اى كه در آن وجود دارد معلوم نيست از سليم باشد . در پايان ، تحقيق ژرف و سخن بسيار سنجيدهء پيشواى محققان « شيخ مفيد » را يادآور مىشويم كه مىگويد : « اطمينانى به اين كتاب نيست و به بيشتر مطالب آن نمىتوان عمل كرد ، چرا كه دستخوش تخليط و تدليس « 1 » گشته است . پس شايسته است دين‌باوران از عمل كردن به همهء مطالب آن بپرهيزند و بر آن اعتماد نكنند و احاديث آن را روايت ننمايند . » « 2 »

--> ( 1 ) . تدليس ؛ يعنى در روايت ، عملى انجام شود كه باعث اعتبار آن گردد ، ولى در واقع ، حديث به اين خصوصيّت نباشد ، مثلا محدث ، حديث را از كسى نقل كند كه او را نديده و يا اگر ديده حديثى از او نشنيده است و يا افراد ضعيف را از سند حذف كند تا حديث را در شمار احاديث مقبول درآورد . ( اقتباس از كاظم مدير شانه‌چى ، دراية الحديث ، ص 58 . م ) . ( 2 ) . تصحيح الاعتقاد ، ص 72 ؛ براى آگاهى بيشتر ر . ك : معجم رجال الحديث ، ج 8 ، صص 216 - 228 و ج 1 ، صص 141 - 142 ؛ الذريعه ، ج 2 ، صص 152 - 159 ؛ مقدمهء كتاب سليم ، صص 19 - 39 و ابن نديم ، فهرست ، ص 321 ، فن پنجم از مقالهء ششم .