العلامة المجلسي ( مترجم : سيد عبد الحسين رضائى )

239

بحار الأنوار ( ج 74 ) ( كتاب الروضة در مبانى اخلاق از طريق آيات و روايات ) ( فارسى )

سفر و دورى دوستان و غذاى ناگوار و بيخوابى را به خود هموار كرده‌اند تا در وسعت قرار گيرند و بسر منزل مقصود برسند پس از آن سختىها دردى نديدند و مالى فراوان مصرف نكردند ، چيزى كه دوست‌تر از آن منزل بر ايشان نيست . و اما مثل كسى كه دنيايش فريب داده مانند مسافريست كه از جايگاه آباد كوچ مىكند و بمنزلى ويران فرود مىآيد ، چيزى ناخوش‌تر براى آنان از جدائى نعمت‌ها و هجوم آوردن غمها نيست تمام نادانيها را به تو خاطر نشان كردم تا خويشتن را دانا نشمارى ، اگر چيزى را نفهميدى بزرگ در نظرت جلوه مىكند ، همانا دانا كسى است كه بشناسد كه دانائيهايش نسبت به نادانيش اندك است پس خويشتن را بدين سبب نادان شمارد و بر دانش خويش با كوشش بيفزايد ، هميشه براى دانش جوينده و در آن ميل‌كننده و برايش استفاده كننده‌ايست . براى دانشمندان فروتنانند و براى انديشه اهميت دهندگان ، سكوتش واجب ، پرهيز دهنده‌ى از خطا ، شرم‌كننده‌ى از او ، اگر بر دانشمندان وارد شود مسأله‌اى كه نداند نادانيش را انكار نمىكند زيرا كه نادانى را در نفسش احتمال ميدهد . اما جاهل كسى است كه خود را دانشمند بشمارد و بر انديشه‌ى خود اعتمادكننده است ، هميشه براى دانشمندان تبعيدكنندگانند و بر آنان عيب‌گيرندگانند - و براى كسى كه مخالفت دانشمندان را كند گناه است و براى كسى كه كارها را نشناخته گمراهى است . پس هر گاه وارد شود بر نادان چيزى كه نميداند انكار مىكند و نسبت دروغ ميدهد و با نادانى خود ميگويد : من اين را نه فهميدم و نه مىبينم كه چنين چيزى را و گمان نميكنم كه باشد اگر هست كجاست اين سخن بواسطه اعتمادش برأيش و بيخبرى از نادانيش باشد رأيش به آنچه كه مىبيند از آنچه بر او اشتباه مىشود جدا نمىشود ، براى نادانى خود استفاده‌اى نميكند و مر حق