شرح احوال و آثار دكتر علينقى منزوى به كوشش نادر كريميان سردشتى الف ) زندگينامه علينقى منزوى محقق ، نسخه شناس ، متخصص كتابشناسى ، مترجم ، و كارشناس فلسفهء دورهء اسلامى ( بويژه فلسفهء اشراق و گنوسيسم ) در سال 1302 خورشيدى ( 1923 م ) در شهر سامره عراق متولد شد . نياكان وى ايرانى و همه از شخصيتهاى برجسته و سرشناس به شمار مىرفته‌اند و برخى آنان از فقهاء و علماى سرشناس شيعهء اماميه محسوب مىشوند . پدرش ، شيخ آقا بزرگ منزوى تهرانى از سرشناس‌ترين و مشهورترين علماى شيعهء دورهء معاصر بود . منزوى تحصيلات مقدماتى و قديمى را در سامره و نجف به پايان رساند . وى در سامره برخى كتب فارسى و قرآن را نزد پدرش مرحوم شيخ آقا بزرگ و عمويش محمد ابراهيم فرا گرفت ، پس از اين ديوان حافظ و اشعار سعدى و رباعىهاى خيام نيشابورى را نيز نزد محمد ابراهيم آموخت و سپس كتاب انموذج و البهجة المرضيه جلال الدين سيوطى را در علم صرف و نحو در محضر والدشان تلمذ كردند . منزوى همراه پدر و خانواده‌اش به سال 1354 هجرى ( 1314 خورشيدى ) راهى نجف شد . در نجف ، در مدرسهء سيد محمد كاظم يزدى ، خلاصة الحساب و مطوّل تفتازانى و مغنى اللبيب ابن هشام را نزد شيخ شمس قفقازى ؛ جامع المقدمات را نزد شيخ محمد رضا طبسى ( 1322 - 1405 ه - ق ) ؛ شرح لمعه در فقه ، معالم الدين در اصول فقه را در محضر شيخ على اكبر خوانسارى « 1 » ( 1300 - 1359 ق ) بياموخت . در مدت تلمذ نزد شيخ على اكبر خوانسارى به دستور پدرش كتابخانهء خصوصى وى را نيز براى درج در دايرة المعارف الذريعة ، فهرست نمود كه بعدها در الذريعة گنجانده و به چاپ رسيد . منزوى آنگاه شرح منظومهء سبزوارى را نزد سيد محمد جواد تبريزى « 2 » ( 1315 - 1387 ق ) ؛ و شرح اشارات ابن سينا ، از آن خواجه نصير الدين طوسى را نزد شيخ صدرا بادكوبه‌اى ( متوفى شعبان 1392 ق ) تلمذ نمود . منزوى مجددا بخشى از شرح لمعه را نزد شيخ عبد الحسين رشتى « 3 » ( 1312 - 1373 ق ) به همراهى شيخ محمد رشتى فرزند شيخ عبد الحسين بياموخت و جالب اينكه شيخ عبد الحسين به هنگام بازى شطرنج ميان منزوى و فرزندشان شيخ محمد رشتى حكميت و داورى نيز مىكرد . منزوى سالها بعد كتاب كشف الاشتباه عبد الحسين رشتى را در تهران به چاپ رساند . علينقى منزوى نزد شيخ

--> ( 1 ) . براى احوال خوانسارى ر . ك . طبقات اعلام الشيعه ( نقباء البشر فى القرن الرابع عشر ) ، ج 4 ، 1604 . ( 2 ) . همان ، ص 321 . ( 3 ) . همان ، ص 1064 - 1067 .