ياقوت الحموي ( مترجم : منزوى )
566
معجم البلدان ( فارسى )
است . روضة الأعراف [ ر ض ت ل ا ] اعراف به معنى تپهء برآمده از شن جايى در سرزمين بنى عامر است . لبيد چنين مىسرايد : هلكت عامر فلم يبق منها * فى رياض الاعراف الا الدّيار [ 845 ] غير آل و عنّة و عريس * زعزعتها الرّياح و الأمطار « 1 » روضة ألجام [ ر ض ت ا ل ] و آن را روضة آجام نيز گفتهاند در سمت بقيع است . ابن سكّيت آن را از سرودهء كثير چنين مىآورد : فروضة ألجام تهيّج لى البكا * و روضات شوطى عهد هنّ قديم « 2 » روضة أمراش [ ر ض ت ا ] يكى از بنى نمير چنين مىسرايد : بروضة امراش رمتنا بطرفها * اناة الضّحى كسلى القيام عروب « 3 » روضة أليه [ ر ض ت ا ى ] اليه هم وزن « الية الجمل » روايت و اين ديگرى است از روضة آليت كه در آغاز روضهها ياد شد . كثير چنين مىسرايد : فلمّا عصاهنّ خابثنه * بروضة ألية قصرا خباثا « 4 » روضة البردان [ ر ض ت ل ب ر ] بردان نام چند جايگاه است كه شرح آنها بگذشت . ابن ميّاده چنين مىسرايد : ظلّت بروض البردان تغتسل * تشرب منه نهلات و تعلّ « 5 » روضة بصرى [ ر ض ت ب ] ديهى در شام است و در جاى خود بصرى بگذشت و كثيّر چنين مىسرايد : سيأتى امير المؤمنين و دونه * ضمار من الصّوّان مرّت سيولها فبيد المنقّى فالمشارف دونه * فروضة بصرى اعرضت فنسيلها ثناءى تؤدّيه اليك و مدحتى * صهابية الالوان باق ذميلها « 6 » روضة بطن الحريم [ ر ض ت ب ن ل ح ] از آن بنى ابو بكر بن كلاب است . عبد العزيز پسر سليمان كلابى چنين مىسرايد : تربّع الرّوض فى وحف له ارج * بطن الحريم الى الاستار من شطب شهرى ربيع جميعا ثمّ بعدهما * حتّى انقضت عدّة الايّام من رجب « 7 » روضة بطن خوى [ ر ض ت ب ن خ و ] خوى در جاى خود ياد شد . طفيل پسر على حنفى چنين مىسرايد : فمنعرج الأفهار قفر بسابس * فبطن خوىّ ما بروضته سفر « 8 » روضة بطن عنان [ ر ض ت ب ن ع ] محبّل سعدى چنين مىسرايد : عفا العرض بعدى من سليمى فحائله * فبطن عنان روضة فافاكله « 9 » [ 846 ] روضة بطن اللّكاك [ ر ض ت ب ن ل ل ] با كاف دوم در پايان از سرزمين بنى نمير از بنى عامر است . راعى نميرى چنين مىسرايد : اذا هبطت بطن اللّكاك تجاوبت * به و اطّباها روضه و ابارقه « 10 » روضة البلاليق [ ر ض ت ل ب ] به گفتهء محمد بن ادريس پسر بو حفصه جايگاهى است در يمامه . فرزدق چنين مىسرايد :
--> ( 1 ) . قبيله « عامر » از ميان رفت در « رياض الاعراف » چيزى جز خانههايشان نمانده و همه را باد و باران ويران كرده است . ( 2 ) . « روضة الجام » مرا به گريه مىآورد و روضههاى « شوطى » كهن سالند . ( 3 ) . بامدادان خواب آلود در « روضهء امراش » به ما چشمك زد . ( 4 ) . چون سر پيچى نمود ، ايشان در روضه اليه . . . ( 5 ) . در روضه بردان بماند ، شستشو مىكرد و مىآشاميد . ن . ك : ج 1 : 552 : 5 و ج 2 : 251 : 13 . ( 6 ) . امير المؤمنين خواهد آمد . باران با سيلهايش مىآيد از بيد « المنقا » و « مشارف » و « روضة بصرى » و « نسيل » خواهد گذشت . درود من بر تو و ستايش من با رنگهاى گوناگونش . ( 7 ) . بهار در « بطن الحريم » تا « استار » از « شطب » دو ماه ربيع و دو ماه بعدش و چند روز از رجب پايدار بود . ( 8 ) . پيچگاه « افهار » خشك شده است و همچنين بطن خوى كه در روضهاش گياه نمانده است . ( 9 ) . خوشا « عرض » پس از من براى « سليمى » و « بطن عنان » و « افاكل » . ( 10 ) . هرگاه كه به بطن لكاك مىرسد روضهها و « ابريق » هاى آنجا با وى سخن مىگويد . ن . ك : چ ع 1 : 586 : 12 و چ ع 2 : 857 : 16 .