طاهر ( ابن ابى - ) پسر بوطاهر طيفور خراسانى تبار ، كه در بغداد زاده شده و در گذشته است . نديم او را از « ابناء خراسان ، و اولاد الدوله » مىخواند . ( نديم تجدد ع ص 163 ترجمهء ص 241 ) . او از سپاهى زادگان بومسلم خراسانى است كه بنى اميه را برانداختند و در عراق ، مقاماتى را در دست داشتند . نديم 54 عنوان كتاب به دو نسبت داده و اسماعيل پاشا همانها را با اندكى تغيير در « هدية العارفين : 1 : 51 - 52 » آورده است . بيشتر آنها دربارهء شاهزادگان ايرانى يا شاعران ايرانى عرب سراى سه سدهء آغازين هجوم عرب است . طبرانى : عبد الباقى ابن قانع ( 266 - 351 ) ياقوت در هفت جا نام او را مدرك قرار داده است و تنها در ( چ ع 2 : 775 ) صفت طبرانى دارد . زركلى ( ج ع ص 46 ) نيز اين صفت را ندارد . ن . ك چ ع 1 ، ص 403 ، ترجمهء فارسى ص 357 پانوشت 4 . طبرى : تاريخ الامم و الملوك محمد بن جرير ( 224 - 310 ) تصحيح دخويه هلندى ( 1836 - 1909 م ) و همراهان چ ليدن ( 1876 - 1901 م ) كتاب در اين چاپ به سه بخش در 13 جلد بيرون آمده + ج 14 فهرست‌ها + ج 15 تعليقات به لاتين + ج 16 دنبالهء عريب قرطبى سدهء دهم است بر تاريخ طبرى . در چ . افست تهران و به پيروى از آن در ترجمهء فارسى پاينده ، نام كتاب را « تاريخ الرسل و الملوك » نوشته‌اند ، ياقوت تنها در يازده جا از طبرى نام برده است كه بيشتر آنها نيز در زنجيرهء روايت است ، نه نقل مطلب علمى . ترجمهء تاريخ طبرى به فارسى از ابو القاسم پاينده ( 1282 - اصفهان 1363 خ ) در 15 ج ، ص 1 تا 6785 + ترجمهء عريب ص 6799 تا 6972 در سال 1352 تا 1354 خ - در تهران پخش شده است . ترجمان پاينده ، زنجيرهء سند روايتها كه بيانگر تاريخ آنها ، است و تعليقات با ارزش دخويه را از ترجمه انداخته و صفحه شمار متن تازى را نيز در فارسى نياورده است . طبقات : طبقات اعلام الشيعه ، تأليف آقا بزرگ تهرانى ( منزوى ) زندگىنامهء دانشمندان شيعى در يازده سدهء ( 4 تا 14 ه . دوران غيبت معصوم ) است كه دانشمندانى با حق اجتهاد بودند . او هر سده را جدا با نامى ويژه به ترتيب حروف الفباء فراهم كرده است . سده‌هاى 4 تا 8 با تصحيح و پانوشت فرزند مؤلف علينقى منزوى نگارندهء اين سطور ، چ بيروت 1971 تا 1975 م ، در پنج جلد ، سدهء 9 تا 12 در چهار جلد چ دانشگاه تهران و تصحيح علينقى منزوى سال 1362 خ تا 1372 خ . پخش شده است . در مقدمهء سدهء چهارم « نوابغ » زندگينامهء مؤلف را آورده‌ام . طفيل الخيل : غنوى ( م 13 ) پسر عوف ، شاعر مخضرم جاهليت و اسلام است ، كه شعر بسيار دربارهء اسب به وى نسبت داده شده است ، چنان كه به زيد الخيل - ص 48 نسبت داده‌اند . ياقوت در اين كتاب 17 بار شعر او را مىآورد ، و جنبهء علمى ندارد . ن . ك چ ع 1 ، ص 99 ترجمهء فارسى ص 93 ، پانوشت 6 . طوسى : محمد پسر حسن ( 385 - 460 ) شيخ الطائفة و نگارندهء دو كتاب اصل از پنج كتاب شيعه است . ياقوت در « معجمد » او را بارها با كنيت بوجعفر و لقب فقيه شيعه مىخواند و از معرفى او ، از ترس حاكمان ايوبى ، يا تعصب سنّىگرى ، خوددارى كرده است . وستنفلد نيز طوسى را نشناخته و از فهرست معجمد نيز انداخته است . ( ن . ك چ ع 1 ، ص 575 س 2 ، ترجمهء فارسى ص 499 ) پانوشت 5 . ياقوت زندگينامهء احمد برقى صاحب « محاسن » م 280 را نيز در « معجما ج 4 : 132 - 135 » عينا از فهرست طوسى نقل مىكند ، و نامى از طوسى نمىآورد . ليكن جاى ديگر در معجما ج 1 : 107 / 109 / 161 / 233 و ج 2 : 204 / ج 12 :