منسوب به آن ديگر نباشد چه اين‌كه هر دو موجود به وجود بالعرض باشند و يا يكى از آن دو موجود به وجود بالعرض باشد . مانند « انسان كاتب است » كه جهت اتحاد بين آن دو مفهوم يك وجود است كه انتساب آن به موضوع بالذات است و به محمول بالعرض است و مانند « الكاتب متحرك الاصابع » . كه جهت اتحاد بين آن دو موجود منسوب به غير هردو است يعنى منسوب به انسان است و بالجمله جهت وحدت در هوهويت گاه در هر دو طرف و گاه در يك طرف ذاتى است و گاه از هردو طرف خارج و منسوب به امرى ديگر است . هويات بسيطه - مراد عقول و نفوس و مجردات‌اند . هويات متجدده - حوادث زمانى كلا هويات متجدده‌اند و بالاخص طبايع جسميّه كه ملا صدرا صور نوعيه اجسام هم مىداند . « 1 » هويات وجوديه - مراد وجودات خاصه‌اند . « 2 » هويت اول - يعنى عقل اول . هويت ساريه - مرتبت احديت . « 3 » هويت شخصيه - مراد صدرا از اين اصطلاح وجود خارجى است و به ذات حق نيز اطلاق هويت شخصيه شده است . « 4 » هياكل الاعيان - مراد موجودات و ماهيات‌اند . « 5 » هياكل سبعه - هفت هيكل يعنى هفت معبد صابئيان بنام سيارات هفت‌گانه درست كرده بودند . صابئيان سيارات را واسطه و شفيع بين بندگان و خدا مى دانسته‌اند و آن‌ها را عبادت مىكردند . مبارزه حضرت ابراهيم عليه السلام با ستاره‌پرستان و بت‌پرستان كه در قرآن مجيد آمده است ظاهرا مبارزه با قوم صابئيان بوده است . « 6 » ملا صدرا مىگويد آن‌ها اصنام و بت‌هايى را بر مثال هياكل هفت‌گانه درست كرده بودند در برابر هرشخص هيكلى بوده است و آن‌ها را از هفت ماده ساخته بودند ، آهن ، مس و غيره و بالجمله ملا صدرا آن‌ها را عابدان كواكب مىداند . و آن‌ها را اصحاب اشخاص هم ناميده است . و أما أصحاب ؟ ؟ ؟ الأشخاص . فقالوا : إذا كان لا بد من متوسط يتوسط ؟ ؟ ؟ به ، و شفيع يتشفع اليه ، و الروحانيّات و إن كانت هي الوسائل لكنّا إذا لم نرها بالأبصار و لم نخاطبها بالألسن لم يتحقّق التقرّب إليها إلّا بهياكلها ، و لكن الهياكل قد ترى في قت و لا ترى في وقت - لطلوعها و افولها ، و ظهورها بالليل و خفائها بالنهار - فلا بد لنا من صور و أشخاص موجودة قائمة منصوبة نصب أعيننا نعكف عليها و نتوسّل بها إلى الهياكل ، فنتقرّب بها إلى الروحانيّات ، و بها إلى الباري ، فنعبدهم ليقرّبونا إلى اللَّه زلفى . فاتَّخذوا أصناما و أشخاصا على مثال الهيا كل السبعة كل شخص في مقابلة هيكل - وضعوها من الأجساد السبعة المتطرّقة من الحديد و النحاس و غيرهما ، فراعوا في ذلك : الزمان ، و الوقت ، و اليوم ، و الساعة ، و الدرجة ، و الدقيقة ، و جميع الأوصاف النجوميّة ، فتقرّبوا إليه في يومه و ساعته و تبخّروا ببخوره ، و تختّموا

--> ( 1 ) اسفار ، ج 3 ، صص 63 ، 65 . ( 2 ) مشاعر ، ص 76 . ( 3 ) اسفار ، ج 2 ، ص 305 . ( 4 ) همان ، چاپ سنگى ، ج 3 ، ص 17 . ( 5 ) مشاعر ، ص 56 . ( 6 ) تفسير ملا صدرا ، ج 2 ، ص 120 .