ظ ظلال - در تحت عنوان كلمهء ضوء بيان شد كه حد فاصل ميان ضو و نور را ظلل و ظلال گويند . ضو . ظلمت - ظلمت عبارت از عدم نور است از آن‌چه در شأن آن مستنير بودن است و ظلم در اصل لغت به معنى نقصان است ( آتَتْ أُكُلَها وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً ) « 1 » و الظلمة : عدم النور عمّا من شأنه أن يستنير . و الظلم في أصل اللغة به معنى النقصان . قال تعالى : ( آتَتْ أُكُلَها وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً ) أي : لم تنقص و في المثل « من أشبه أباه فما ظلم » أي ما نقص حقّ الشبه . و الظلم : الثلج ، لأنّه ينقص بسرعة . و الظلم : ماء السن و طراوته و بياضه تشبيها له بالثلج . ظل الممدود - ملا صدرا مىگويد مراد از ظل ممدود ، سايهء رحمت خداوند است و عكس نور وجود او است كه واقع بر مخلوقات است به طور الاقرب فالاقرب چنان كه فرمودند « أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَ لَوْ شاءَ لَجَعَلَهُ ساكِناً » « 2 » ظن - ظن يعنى گمان و آن عبارت از اعتقاد راجح است و متفاوت الدرجات است از لحاظ قوت و ضعف و در طرف قوت حدى از آن را علم نامند و در نتيجه بعضى از انواع ظن را علم نامند و بالعكس چنان كه در قرآن مجيد است كه يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ . « 3 » ظهور ظلى - مراد از ظهور ظلى وجود ذهنى است . وجود ذهنى . « 4 »

--> ( 1 ) تفسير ملا صدرا ، ج 2 ، ص 19 . ( 2 ) فرقان / 45 . ( 3 ) اسفار ، ج 3 ، ص 517 . ( 4 ) همان ، چاپ سنگى ، ج 1 ، ص 65 .