ش شامه - يكى از قواى ظاهره و حواس پنج‌گانه ظاهرى ، قوهء شامه است كه عضو آن بينى است . ملا صدرا گويد شامه الطف از ذوق است همان‌طور كه چشايى الطف از بساوايى است و اين سه قوت اكثف و اغلظ مشاعراند « 1 » ( حواس‌اند ) و مدركات اين قوت ( شامه ) عبارت از بوىهاست كه در اثر برخورد با هوا حاصل مىشود يعنى هوا متكيّف مىشود به كيفيت بوىها و به بينى مىرساند پس شم به واسطه مماست حاصل مىشود اين قوه نيز شبيه به لامسه است و گويا نوعى از لمس است و نسبت آن در لطافت به ذوق مانند نسبت آن به لمس است . در شم بحث اين است كه آيا هواى متوسط بين بوىها و شامه متكيف به كيفيت ذى رايحه مىشود و آن بوىها را بدين وسيله به خيشوم مىرساند و يا با اجزاى ريز بسيار ريز بوىها در مىآويزد و اين اجزاى ريز مىپيوندد به آلت شم و آن‌گاه بوىها را ادراك مىكند در اين باب دو قول است كه هر كدام از صاحبان دو قول براى اثبات نظر خود دلايلى دارند . ملا صدرا مىگويد هر دو قول احتمالا ممكن است درست باشد . شجاعت - يكى از كيفيات نفسانيه و از اقسام خلق شجاعت است و « هى الخلق الذى يصدر عنه الافعال المتوسطة بين افعال التهور و الجبن » و تهور و جبن دو طرف افراط و تفريط آنند و از رذايل‌اند . « 2 » حد اعتدال غضب را شجاعت گويند و طرف افراط را تهور و طرف نقصان را جبن گويند . و از حد اعتدال آن‌كه عفت است خلق ، كرم نجدت شهامت ، حلم ، ثبات ، كظم ، غيظ وقار و غيره منشعب مىگردد و از طرف افراط آن كبر ، عجب و غيره منشعب مىشود . و از طرف تفريط آن جبن ، مهانت ، ذلت ، حساسيت ، ضعف ، حميت ، عدم غيرت و كوچكى نفس منشعب مىشود . شجرهء طوبى - شجرهء طوبى درختى است در بهشت كه بهشتيان هر گاه و هر آن‌كه اراده كنند توانند از ثمرهء آن بهره‌مند شوند . ملا صدرا گويد بهشتيان هر چه را كه تصور كنند مقدور آن‌ها شود و بلافاصله نزد آن‌ها موجود شود و منظور از اين‌كه هر ميوه‌اى كه

--> ( 1 ) اسفار ، ج 1 ، سفر 4 ، ص 167 . ( 2 ) همان ، ج 4 ، ص 116 .