ر رأى - رأى چيزى كه مورد اعتقاد باشد و گفته مىشود رأى من چنين است يعنى اعتقاد من چنين است « و رؤيا » يعنى آن‌چه در خواب ديده مىشود و بالأخره نظر كردن به چشم سر و قلب و عقل ، صاحب رأى يعنى صاحب عقل . رأى از نظر فلسفه به معنى جولان دادن خاطر است در مقدماتى كه اميد مىرود كه منتج به نتيجه گردد و رأى براى فكر مانند آلت است براى صانع . « 1 » الراسخون - ملا صدرا ائمه معصومين را در درجه اول راسخون در علم مىداند و در درجه‌هاى بعد عارفان كامل و اولياء اللَّه را ، وى گويد حتى راسخون در علم ، قرآن را حمل بر مفاهيم ظاهرى يا مفاهيم اولى كنند بدون آن كه مفسدتى بروز كند . آن معانى ظاهرى كه كشف مىكنند . « 2 » ربط حادث به قديم - يكى از مسائل مورد بحث فلاسفه و هم متكلمان بررسى ربط حادث به قديم است . اصل اشكال اين است كه ذات حق مقدس از هر گونه تغيير و حركت است و موجودات جهان جسمانى دائما در حركت و تبدّل صورت‌اند و نيز متكثرند و چگونه ممكن است حوادث و متغيرات معلول ذات ثابت ازلى باشند در حالى كه بين علت و معلول سنخيت تامّه لازم است و نيز از علت واحد بسيط من جميع جهات چگونه متكثرات به وجود آمده‌اند در حالى كه از واحد تنها يك معلول صادر مىشود . كه فلاسفهء مشاء گفته‌اند نخست عقل اول صادر شد كه هم واحد است و هم ثابت و بعد نفوس و افلاك و اجسام ، چنان كه در بحث از نظام آفرينش بيان شد . « 3 » خلاصهء كلام ملا صدرا اين است كه حوادث متدرج الوجود در عالم بايد مستند به حركات دوريه افلاك باشد و اين حركات دوريه معدّات‌اند و نه علل تامه كه با حركت خود معلول را به تدريج به مرحلهء صدور مىرسانند و مىگويد براى هر يك از طبايع حادثه سبب ازلى و قديم است كه واهب الصور است و اين واهب الصور است كه دائما و مستمرا صورت‌هاى متجددهء آن‌ها را افاضه مىكند و لكن افاضهء او به هر فردى مرهون به اوقات خود مىباشد كه تغييرات صورت‌ها و هويات متجدّدهء متعاقبه بر نعت اتصال به مرتبه‌اى برسد

--> ( 1 ) مفاتيح الغيب ، ص 141 . ( 2 ) ايقاظ النائمين ، ص 17 . ( 3 ) اسفار ، ج 3 ، سفر 1 ، صص 128 به بعد .