جلال جلالى زاده

298

مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )

در حقيقت علت كه عارى بودن از نيت در اول وقت باشد ، بدون حكم كه عدم صحت باشد يافت شده است . نفى فارق : آن است كه مجتهد بگويد : فرع با اصل تفاوتى ندارد ، جز اين‌كه در آن‌چه كه اشتراكشان در مؤثر لازم است ، مؤثر نيست . نقض اجتهاد : مجتهد اجتهاد قبلى خود را درباره‌ى موضوع معينى با اجتهاد جديدى درباره‌ى همان موضوع باطل نمايد و اين بنا بر آشكار شدن خطايى است كه در ظن غالب او پيدا شده است . مانند اين‌كه مجتهدى در هنگام ضرورت حكم به جواز نكاح متعه دهد و پس از مدتى همان مجتهد حكم به حرمت آن دهد ، اين اجتهاد دوم نقض اجتهاد قبلى است . نقض تقديرى : تخلف حكم از علت نه به سبب خللى در آن ، بلكه به سبب معارضه‌ى علت ديگرى است كه اخص از آن است . نمط التعاند : يكى از مسالك علت كه از حيث معنا مترادف با سبر و تقسيم است . نوع اضافى : ماهيتى است كه جنس بدون واسطه شامل آن و نوع ديگرى شود ، مانند انسان به نسبت حيوان . نهى : قولى است كه بر طلب امتناع از فعل به گونه‌ى استعلا دلالت مىكند و داراى صيغه‌هايى است . نهى - طلب خوددارى و امساك از انجام فعل است ، كه با كلماتى مانند لا تفعل از آن تعبير شده باشد .