حيوان درنده است ، پس نيم خورده‌ى آن ، مانند نيم‌خورده‌ى سگ نجس است . معترض اعتراض كند كه شارع درنده بودن حيوان را علت طهارت آن قرار داده است ؛ چون پيامبر در منزلى دعوت شد كه گربه داشتند و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دعوت را پذيرفت . وقتى كه علت را جويا شدند ، فرمود : گربه حيوان درنده‌اى است ، به موجب اين حديث وصف درندگى كه وجه مشترك قياس واقع شده ، علت پاكى و طهارت سگ است ، نه نجاست آن . سبب فساد وضع ناميدنش آن است كه وضع چيزى در محلى با هيأت يا كيفيتى مخصوص اگر اين محل يا اين هيأت مناسب آن چيز نباشد قرار دادنش خلاف حكمت است و هرچه كه خلاف حكمت باشد ، فاسد است و از آن‌جايى كه علت ، مقتضى خلاف حكم مورد ادعا يا نقيض آن بوده پس مخالف حكمت است چون ويژگى علت ، آن است كه مناسب با معلولش باشد و با آن مخالفت نكند ، بنابراين به اين دليل فاسد الوضع است و يكى از قوادح علت شمرده مىشود . شافعيه علت واجب شدن جدايى زن و شوهر غير مسلمان را اسلام آوردن يكى از آن‌ها مىدانند و اسلام را علت جدايى مىدانند و چون اسلام آوردن يكى از زوجين موجب اختلاف دين است ، پس جدايى بدون متوقف شدن بر حكم قاضى واجب است و با قياس بر آن جدايى با سپرى شدن عده‌ى غيرمدخول بها بدون توقف بر حكم قاضى واجب است . حنفى مذهب اعتراض مىكند و اين تقليل را فاسد الوضع مىداند ؛ چون اختلاف دين با اسلام آوردن يكى از آن‌ها و بر كفر ماندن ديگرى حاصل شده ، پس اگر جدايى ثابت شود ، بايد به اسلام نسبت داده شود به اعتبار اين‌كه حكم به يكى از اسباب نسبت داده مىشود و حكم جديد اسلام است و اين جايز نيست ؛ چون اسلام براى حفظ حقوق و اموال آمده است نه موجب گسستن آن‌ها بنابراين جدايى با انقضاى عده‌ى غير مدخول بها قبل از حكم قاضى واجب نيست . معترض در اين مثال تلاش كرده است تا ثابت كند وصفى كه علت قرار داده