وجوب مقدّمى ر . ك : وجوب غيرى وجوب مقدّمى غيرى ر . ك : وجوب غيرى وجوب مقيّد ر . ك : وجوب مشروط وجوب مولوى طلب اكيد شارع براى جلب مصلحت ملزمه ، و داراى عقاب و ثواب وجوب مولوى ، مقابل وجوب ارشادى ، و به معناى طلب و بعث اكيد مولا براى دست‌يابى مكلف به مصلحت موجود در فعل مىباشد ، مانند : « أَقِيمُوا الصَّلاةَ * » كه حكم وجوب ، براى دستيابى مكلف به مصلحت موجود در نماز است . بر موافقت امر مولوى ، ثواب و بر مخالفت آن ، عقاب مترتب مىگردد . نيز ر . ك : امر مولوى . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص ( 27 - 26 ) . سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 198 . وجوب نفسى وجوب متعلق به شىء داراى مصلحت ذاتى وجوب نفسى ، مقابل وجوب غيرى بوده و به وجوبى گفته مىشود كه به خاطر وجود مصلحت در متعلق آن ، به‌طور مستقل واجب شده است ، نه به منظور رسيدن به مصلحت موجود در يك واجب ديگر ، مانند : نمازهاى يوميّه و روزه ماه مبارك رمضان . به بيان ديگر ، وجوب نفسى آن است كه مورد تكليف ، خود به خود مطلوب و مورد نظر باشد . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 1 ، ص 170 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 62 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 252 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 221 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 82 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 281 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 371 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 281 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 5 ، ص 194 . همان ، ج 4 ، ص ( 31 - 30 ) . همان ، ج 7 ، ص ( 394 - 392 ) . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 1 ، ص 324 . خمينى ، روح الله ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 242 . وجوب واقعى وجوب متعلق به شىء به لحاظ ذات آن و بدون لحاظ علم و جهل مكلّف وجوب واقعى ، وجوبى است كه بدون در نظر گرفتن علم و جهل مكلف براى او جعل مىشود . در كتاب « بحوث فى علم الاصول » آمده است : « الوجوب الواقعى الذى يشترك فيه الجاهل و العالم » . « 1 » نيز ر . ك : احكام واقعى . وجود محمولى وجود حمل شده بر ماهيت ، براى اثبات اصل وجود چيزى وجود محمولى ، مقابل عدم محمولى بوده و به معناى نسبت وجود به ماهيت به صورت مفاد كان تامه است ، مثل : « زيد موجود » ؛ به بيان ديگر ، به اثبات اصل وجود چيزى به كمك حمل وجود برآن ، وجود محمولى گفته مىشود ؛ در مقابل وجود صفتى كه يكى از صفت‌هاى چيزى را اثبات مىكند و اصل وجود آن مسلّم است . در كتاب « محاضرات فى اصول الفقه » آمده است : « ان الماهية سواء كانت من الماهيات المتأصلة كالجواهر و الاعراض او كانت من غيرها فبطبيعة الحال لا تخلو من أن تكون موجودة او معدومة و . . . فكما يقال ان الجسم الطبيعى اما موجود او معدوم فكذلك يقال : ان البياض اما موجود أو معدوم ، و لا فرق بينهما من هذه الناحية ، و يسمى هذا الوجود و العدم بالوجود و العدم المحمولين نظرا الى انهما محمولان على الماهية و بمفادى كان و ليس التامتين » . « 1 * » نيز ر . ك : استصحاب وجود محمولى . زنجانى ، ميرزا باقر ، تحرير الاصول ، ص 245 . وجود نعتى ثبوت وصفى براى موضوعى بعد از فرض وجود موضوع وجود نعتى ، مقابل عدم نعتى بوده و به وصفى گفته مىشود كه براى موضوعى ثابت مىگردد ، مثل : وجود وصف قرشى بودن براى زن يا وجود عدالت براى زيد ؛ به بيان ديگر ، در وجود نعتى ، ابتدا محل و موضوع براى نعت فرض مىشود و سپس صفتى برآن بار مىشود ( نسبت وجود به چيزى به نحو كان ناقصه ) . نيز ر . ك : استصحاب وجود نعتى . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 211 . زنجانى ، ميرزا باقر ، تحرير الاصول ، ص 245 .

--> ( 1 ) . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 20 . ( 1 * ) . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 211 .