نهى حقيقى نهى دلالت‌كننده بر اراده واقعى مولا نسبت به ترك متعلق آن نهى حقيقى ، مقابل نهى صورى بوده و عبارت است از نهيى كه متعلق آن به‌طور حقيقى مبغوض مولا است ، زيرا در آن مفسده ملزمه وجود دارد و مولا واقعا اراده كرده آن كار انجام نشود ، مانند : نهى از شرب خمر . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 199 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 4 ، ص 148 و 156 . عراقى ، ضياء الدين ، مقالات الاصول ، ص 385 . نهى شرعى نهى صادر شده از طرف شرع نهى شرعى ، نهيى است كه از سوى خدا يا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به عنوان شارع يا از سوى امامان معصوم عليهم السّلام به عنوان مبلغان احكام شرعى صادر مىگردد ، مثل : نهى از قمار ، شرب خمر و امثال آن ، كه « نهى الهى » هم ناميده مىشود . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، ص 472 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 6 ، ص 603 . فاضل تونى ، عبد الله بن محمد ، الوافية فى اصول الفقه ، ص 89 . نهى صورى طلب ترك فعل بدون اراده واقعى در مولى نسبت به مفاد نهى نهى صورى ، مقابل نهى حقيقى ؛ نهيى است كه متعلق آن به حسب ظاهر مورد نهى شارع قرار گرفته ، اما در واقع مورد نهى نبوده و بر ارتكاب آن ، عصيانى مترتب نيست ، مانند اينكه مولا براى امتحان عبد ، او را از چيزى كه واقعا مبغوض او نيست و اراده واقعىاش به ترك آن تعلق نگرفته است ، نهى نمايد . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 86 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 4 ، ص 156 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 6 ، ص 603 . نهى ظاهرى نهى مستفاد از اماره يا اصل عملى ؛ يا احكام مستفاد از اصول عملى براى مكلّف شاكّ يا جاهل به حكم واقعى نهى ظاهرى ، مقابل نهى واقعى بوده و داراى دو معناى اصطلاحى است : 1 . در يك اصطلاح ، نهى ظاهرى نهيى است كه به وسيله يكى از اصول عملى و يا اماره‌اى ، ثابت مىگردد ؛ به بيان ديگر ، نهيى است كه در صورت جهل يا شك مكلف در تكليف واقعى ، متوجه وى مىشود ، مانند اينكه در خبر واحدى از استعمال توتون نهى شود . 2 . در اصطلاح دوم ، نهى ظاهرى فقط شامل مؤدّاى اصول عمليه مىشود كه به كشف واقع نظر ندارد ، بلكه بيان‌گر وظيفه شاك در حكم واقعى ، و براى رفع سرگردانى وى در مقام عمل است . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص ( 96 - 95 ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 327 . نهى عرضى ر . ك : نهى تبعى . نهى عقلايى نهى صادر شده از جانب عقلا نهى عقلايى ، نهيى است كه از عقلا صادر مىشود ؛ براى مثال ، قانون منع عبور از چراغ قرمز يكى از مصاديق نهى عقلايى است . نيز ر . ك : احكام عقلايى . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 224 . نهى عقيب امر ر . ك : نهى بعد امر نهى عقيب توهم وجوب ر . ك : نهى بعد امر نهى عقيب وجوب ر . ك : نهى بعد امر نهى عينى نهى متوجه به هر مكلف به‌طور مستقل و بدون تأثير امتثال ساير مكلّفان نهى عينى ، مقابل نهى كفائى ، نهيى است كه مخاطب آن تك‌تك مكلفان مىباشند ؛ يعنى مطلوب شارع ، ترك فعل منهى عنه از سوى هريك از مكلفان است و با ترك منهى عنه از جانب بعضى از آنها ، نهى از ديگران برداشته نمىشود ، مانند : « لا تشرب الخمر » كه از سوى شارع به يكايك مكلفان تعلق گرفته ، و اگر عده‌اى شراب ننوشند ، نهى از ديگران برداشته نمىشود . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 544 . فاضل تونى ، عبد الله بن محمد ، الوافية فى اصول الفقه ، ص 91 . شهيد ثانى ، زين الدين بن على ، تمهيد القواعد ، ص 145 . نهى غيرى نهى از مقدمات چيزى به دليل مبغوض بودن ذى المقدمه نهى غيرى ، نهى از چيزى است كه مقدمه براى چيز ديگر است ؛ به بيان ديگر ، نهيى كه به خاطر مفسده غير ، از سوى مولا صادر مىشود و از مبغوض بودن متعلق خود نشان ندارد ، « نهى غيرى » ناميده مىشود ، مثل : نهى از مقدمات حرام ، همچون نهيى كه در وسعت وقت نماز ، به خاطر ترك ازاله نجاست از مسجد ، متوجه نماز مىشود ؛ در اينجا ، نماز مبغوضيتى نزد