اجمالى نموده است . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 260 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 138 و ( 399 - 398 ) . همان ، ج 2 ، ص 353 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 180 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، المحصول فى علم الاصول ، ج 3 ، ص 96 . موافقت قلبى ر . ك : موافقت التزامى موافقت كتاب موافقت يكى از دو خبر متعارض با مضمون آيه‌اى از قرآن موافقت كتاب ، از مرجحات سندى است و مراد از آن ، موافقت مضمون يكى از روايات متعارض با مضمون آيه‌اى از قرآن است ؛ به اين بيان كه هرگاه دو يا چند روايت باهم تعارض كنند و يكى از آن دو ، موافق كتاب و ديگرى مخالف آن باشد ، ترجيح با روايت موافق كتاب است ، مانند آنكه در روايتى آمده : « الميت يعذّب ببكاء اهله » و در روايت ديگر آمده : « الميت لا يعذّب ببكاء اهله » ؛ اين دو روايت باهم ديگر معارض‌اند ، ولى حديث دوم به دليل موافقت با آيه شريفه : وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ؛ « 1 » بر ديگرى مقدم مىشود . « 2 » نيز ر . ك : اخبار ترجيح به موافقت كتاب . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 594 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 6 ، ص 180 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 8 ، ص ( 126 - 125 ) . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 790 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 450 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 506 . موافقت مشهور موافقت يكى از دو خبر متعارض با شهرت روايى موافقت مشهور ، از اقسام مرجحات سندى ( اعم ) بوده و عبارت است از موافقت شهرت روايى با يكى از دو حديث متعارض ؛ بنابراين ، هرگاه دو روايت باهم تعارض كنند و يكى از آن دو در ميان راويان اشتهار داشته باشد ، بر ديگرى مقدم مىشود . اصوليون در اينكه موافقت با شهرت روايى از مرجحات است ، اختلافى ندارند ؛ دليل آن نيز ظهور مقبوله عمر بن حنظله در شهرت روايى است ، اما در اينكه آيا موافقت با شهرت فتوايى و عملى نيز از مرجحات به شمار مىآيد يا نه ، اختلاف دارند و برخى با الغاى خصوصيت و يا تنقيح مناط ، موافقت با اين دو را نيز از مرجحات دانسته‌اند . نيز ر . ك : اخبار ترجيح به شهرت . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص 586 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 155 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 719 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 500 . موافقت مشهور قدما موافقت يكى از دو خبر متعارض با رأى مشهور قدما موافقت مشهور قدما ، مقابل موافقت مشهور متأخرين بوده و مراد از آن ، اين است كه هرگاه دو روايت باهم تعارض كنند و يكى از آن دو ، با مشهور قدما ( علماى قبل از شيخ طوسى ) موافق باشد ، آن خبر بر ديگرى ترجيح داشته و برآن مقدم مىشود . بهبهانى ، محمد باقر بن محمد اكمل ، الفوائد الحائرية ، ص 224 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 718 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 502 . موافقت مشهور متأخرين موافقت يكى از دو خبر متعارض با رأى مشهور متأخرين موافقت مشهور متأخرين ، مقابل موافقت مشهور قدما بوده و مراد از آن ، موافقت يكى از دو خبر متعارض ، با شهرت متأخرين ( شهرت بعد از شيخ طوسى ) و مخالفت خبر ديگر با آن است و در اين باره برخى همچون مرحوم « وحيد بهبهانى » معتقدند ترجيح از آن خبرى است كه با رأى مشهور متأخرين موافق باشد . « 1 * » مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 718 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 502 . موانع تكليف امور مانع از تنجّز تكليف موانع تكليف ، به امورى گفته مىشود كه وجود آنها سبب زوال تكليف مىگردد ؛ به بيان ديگر ، عدم آنها در تنجز تكليف بر مكلف نقش دارد . جنون ( عدم عقل ) ، عدم بلوغ ، عدم قدرت و جهل از موانع تكليف شمرده مىشود . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 6 ، ص 187 . شعرانى ، ابو الحسن ، المدخل الى عذب المنهل ، ص 228 و 234 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 207 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، الموجز فى اصول الفقه ، ص 77 .

--> ( 1 ) . أنعام ( 6 ) ، آيه 164 . ( 2 ) . مغنيه ، محمد جواد ، علم اصول الفقه فى ثوبه الجديد ، ص 443 . ( 1 * ) . بهبهانى ، محمد باقر بن محمد اكمل ، الفوائد الحائرية ، ص 224 .