صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 259 . ذهنى تهرانى ، محمد جواد ، تحرير الفصول ، ج 2 ، ص 741 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، ص 271 و 288 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 358 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 340 . شهابى ، محمود ، تقريرات اصول ، جزء 2 ، ص 67 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 257 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص ( 26 - 25 ) . طباطبايى قمى ، تقى ، آراؤنا فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 132 . محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 213 . بروجردى ، حسين ، نهاية الاصول ، ص 158 . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 1 ، ص 271 . عراقى ، ضياء الدين ، منهاج الاصول ، ج 1 ، ص ( 284 - 282 ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 117 . خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 1 ، ص 417 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 4 ، ص ( 549 - 544 ) . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 2 ، ص ( 185 - 184 ) . مقدمه غير اختيارى مقدمه غير متوقف بر اراده مكلف در تحقق آن مقدمه غير اختيارى ، مقدمه‌اى است كه اختيار و اراده مكلف ، در تحصيل آن مؤثر نيست ، مانند : بلوغ نسبت به تكاليف ، و وقت براى وجوب نماز . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 2 ، ص 205 . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 1 ، ص ( 305 - 304 ) . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 79 . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 80 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 256 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 5 ، ص ( 183 - 182 ) . مقدمه غير توليدى مقدمه قابل انفكاك از ذى المقدمه مقدمه غير توليدى ، مقدمه‌اى است كه علت تامه و يا جزء اخير علت تامه براى وجود ذى المقدمه نمىباشد ، بلكه وجود آن ، شرط وجود ذى المقدمه است ، ولى با وجود يافتن آن ، وجود ذى المقدمه ضرورت نمىيابد ، مانند : طهارت براى نماز ، كه با تحقق طهارت ، تحقق نماز ضرورى نيست و مكلف پس از وضو مىتواند نماز را به‌جا آورد يا نياورد ؛ يا مانند حج كه پس از انجام تمام مقدمات آن همچون پيمودن راه ، شخص بايد نيت حج كند و اعمال را به‌جا آورد ؛ يعنى با انجام مقدمه ، به طور قهرى ذى المقدمه ( حج ) حاصل نمىگردد . نيز ر . ك : واجب غير توليدى . خمينى ، روح الله ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 282 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 444 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 145 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 2 ، ص 266 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 337 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 5 ، ص ( 619 - 615 ) . مقدمه غير مفوته ر . ك : مقدمه موسّعه مقدمه غير مقدور مقدمه خارج از قدرت مكلف مقدمه غير مقدور ، مقدمه‌اى است كه مكلف به واسطه وجود مانعى ، بر انجام آن توانا نيست ، مانند : پيمودن مسافت براى انجام حج ، كه شخص به دليل مرضى يا به خاطر وجود راهزنان مسلح در راه ، قدرت انجام آن را ندارد . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 101 . رشتى ، حبيب الله بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 303 . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . اعتمادى ، مصطفى ، موضح القوانين ، ص 170 . شعرانى ، ابو الحسن ، المدخل الى عذب المنهل ، ص ( 237 - 236 ) . مقدمه غير موصله مقدمه حاصل شده بدون تحقق ذى المقدمه مقدمه غير موصله ، مقدمه‌اى است كه بعد از تحقق آن در خارج ، ذى المقدمه ( واجب ) در خارج محقق نمىگردد ، خواه قصد وصول به ذى المقدمه باشد يا نباشد . توضيح : درباره مقدمه واجب چند ديدگاه وجود دارد ؛ برخى خود مقدمه را واجب مىدانند ، اما بعضى مقدمه به قصد وصول به ذى المقدمه را واجب مىدانند خواه ذى المقدمه در خارج محقق گردد يا نگردد ( نظر منسوب به شيخ انصارى » ) . برخى نيز مقدمه‌اى را واجب مىدانند كه ايصال خارجى به ذى المقدمه داشته باشد و بعد از تحقق آن ، ذى المقدمه نيز محقق گردد ، خواه قصد وصول به آن شده باشد يا نشده باشد ، كه اين مقدمه را مقدمه موصله و غير آن را مقدمه غير موصله مىگويند ( نظر منسوب به صاحب فصول ) . نكته : مرحوم « صاحب معالم » نظرى دارد كه نتيجه آن با ديدگاه شيخ در لزوم قصد وصول ، يكى است ، هرچند كه او اين قصد را قيد وجوب دانسته و شيخ آن را قيد واجب مىداند .