گرفته است ، نه به منظور رسيدن به مستحب ديگر ؛ به بيان ديگر ، مستحبى است كه خودش فى نفسه داراى مصلحت غير ملزمه مىباشد ، مانند : نمازهاى مستحبى و وضو . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 5 ، ص 363 . مستصحب موضوع يا حكم شرعى استصحاب‌شده مستصحب ، عبارت است از حكم شرعى يا موضوعى كه داراى حكم شرعى است ؛ به بيان ديگر ، هرآنچه كه در سابق ، به يقين ، وجود داشته و در زمان لاحق در آن شك شده و درباره آن استصحاب ( حكم به بقاى يقين سابق ) جارى مىگردد ، مستصحب ناميده مىشود ، مانند : وجوب نماز جمعه ( حكم ) در استصحاب وجوب نماز جمعه در زمان غيبت ، و يا حيات زيد ( موضوع ) در استصحاب حيات زيد ، آن‌گاه كه در بقاى او شك مىشود . استصحاب به اعتبار مستصحب ، اقسامى دارد : 1 . استصحاب وجودى ؛ 2 . استصحاب عدمى ؛ 3 . استصحاب حكمى ؛ 4 . استصحاب موضوعى ؛ 5 . استصحاب حكم تكليفى ؛ 6 . استصحاب حكم وضعى ؛ 7 . استصحاب حكم تعليقى ؛ 8 . استصحاب حكم تنجيزى ؛ 9 . استصحاب كلى ؛ 10 . استصحاب جزئى ؛ 11 . استصحاب مثبت ؛ 12 . استصحاب غير مثبت . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 4 ، جزء 1 ، ص 17 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 5 ، ص 287 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 411 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 59 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 435 و 472 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 494 . مستصحب بسيط مستصحب فاقد جزء مستصحب بسيط ، مقابل مستصحب مركب بوده و به مستصحبى گفته مىشود كه ماهيتى واحد و بسيط ( بدون جزء ) دارد ؛ به بيان ديگر ، متعلق استصحاب ، امرى بسيط است ، مثل : عدالت زيد يا فسق عمرو كه هريك از عدالت و فسق امرى واحد و بدون جزء مىباشد ؛ در مقابل انفعال ماء يا تنجس ماء كه وصفى است كه به دو شرط بر ماء ( آب ) بار مىشود : 1 . ملاقات با نجاست ؛ 2 . كر نبودن آب ؛ بنابراين ، موضوع انفعال ، مركب از آن دو شرط است . نكته : در صورتى كه مستصحب ، بسيط ، و اركان استصحاب ، تمام باشد ، استصحاب جارى مىشود . در جريان استصحاب در مستصحب مركب ، اختلاف است . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 245 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 523 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 684 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 6 ، ص 83 . مستصحب جزئى مستصحب داراى مفهوم جزئى مستصحب جزئى ، مقابل مستصحب كلى بوده و عبارت است از مستصحبى ( متيقن سابق ) كه مفهوم جزئى داشته و صدق آن بر افراد كثير ممتنع است ، همانند : عدالت زيد كه در گذشته متيقن بود و اينك بقاى آن مشكوك است و به كمك استصحاب ، به بقاى آن حكم مىشود ، يا مانند : وجوب نماز جمعه كه در زمان حضور معصوم عليه السّلام يقينى بوده است ، اما اكنون در زمان غيبت ، بقاى آن ، مشكوك مىباشد و از راه استصحاب ، حكم به بقاى آن مىشود . نيز ر . ك : استصحاب شخصى . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 2 ، ص ( 70 - 69 ) . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 215 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 5 ، ص 161 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 639 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 461 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 281 . مستصحب كلى مستصحب داراى مفهوم قابل صدق بر افراد متعدد مستصحب كلى ، مقابل مستصحب جزئى بوده ، و عبارت است از مستصحبى ( متيقن سابق ) كه از امور كلى و قابل صدق بر كثيرين است ، مانند آنكه دانسته شود يك ساعت پيش ، زيد وارد خانه شده و به‌طور قطع ، كلى طبيعى انسان در ضمن زيد در خانه موجود شده است ، اما پس از يك ساعت شك به وجود آيد كه آيا كلى انسان همچنان در خانه هست يا خير علت شك نيز آن است كه معلوم نيست آيا زيد هم‌اكنون در خانه است يا بيرون رفته ( در اينجا ) ، كلى انسان استصحاب مىشود ، كه به آن ، مستصحب كلى گفته مىشود . نيز ر . ك : استصحاب كلى . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 287 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 638 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 215 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 5 ، ص 162 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 411 .