نظر چهارم مورد قبول محققان اصولى قرار گرفته است . در كتاب « كفاية الاصول » آمده است : « الحق ان الصيغة مطلقا لا دلالة لها على المرة و لا التكرار ، فان المنصرف عنها ليس الا طلب ايجاد الطبيعة المأمور بها ، فلا دلالة لها على احدهما لا بهيئتها و لا بمادتها و الاكتفاء بالمرّة فانّما هو لحصول الامتثال بها فى الامر بالطبيعة كما لا يخفى . » ب ) به لحاظ ظهور اطلاقى : برخى معتقدند اگر مولا در مقام بيان باشد و كلام خود را مطلق بياورد ، در صورت تمام بودن مقدمات حكمت ، از اطلاق سخنان او مرّة استفاده مىشود ، زيرا در چنين جاهايى ، اين صيغه در « صرف الوجود » طبيعت ظهور دارد و صرف الوجود با به وجود آمدن اولين فرد در خارج پديد مىآيد و بعد از به وجود آمدن اولين فرد ، عقل حكم مىكند كه خواسته مولا بر آورده شده است و اگر فرد ديگرى را مىخواست ، بايد در سخنانش به آن تصريح مىنمود . نيز ر . ك : معناى مرّه و تكرار . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 100 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 1 ، ص ( 181 - 176 ) . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 4 ، ص 61 . ذهنى تهرانى ، محمد جواد ، تحرير الفصول ، ج 1 ، ص ( 654 - 653 ) . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص ( 157 - 156 ) . علم الهدى ، على بن حسين ، الذريعة الى اصول الشريعة ، ج 1 ، ص 99 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، 2 ، ص 241 . شهابى ، محمود ، تقريرات اصول ، جزء 2 ، ص 58 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، الموجز فى اصول الفقه ، ج 1 ، 2 ، ص 64 . مزاياى خارجى ر . ك : مرجحات خارجى مزاياى داخلى ر . ك : مرجحات داخلى مزاياى مخصوص ر . ك : مرجحات منصوص مزاياى مرجحه ر . ك : مرجحات تعارض مزاياى منصوص ر . ك : مرجحات منصوص مزيت دلالى ر . ك : مرجحات دلالى [ مسالك ] مسالك تعليل ر . ك : مسالك علت مسالك صحيح راه‌هاى معتبر كشف علّت قياس مسالك صحيح ، از اقسام مسالك علت و مقابل مسالك فاسد بوده و به معناى راه‌هايى است كه كشف علت قياس از طريق آنها معتبر شمرده شده است ؛ يعنى به درستى ، علت را روشن مىسازد . مبتكر تقسيم مسالك علت به صحيح و فاسد ، « غزالى » در كتاب « المستصفى » مىباشد ، « 1 » زيرا در آن ، طريقيت بعضى از مسالك علت را صحيح و معتبر ، و طريقيت بعض ديگر را فاسد شمرده است . برخى از مسالكى را كه وى صحيح شمرده ، عبارت است از : 1 . نص ، خواه در اين نص ، علت به‌طور صريح ذكر شده باشد يا به طريق تنبيه و ايما ؛ 2 . اجماع ؛ 3 . سبر و تقسيم . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 316 . مسالك علت روش‌هاى اثبات يا كشف عليت در قياس مسالك علت ، يعنى راه‌ها و روش‌هايى كه براى اثبات عليت وصف جامع ( يا كشف علت ) در قياس به كار گرفته مىشود . توضيح آنكه : براى اجراى عمليات قياس ، صرف شناختن وصفى كه جامع بين اصل و فرع باشد كفايت نمىكند ، بلكه بايد عليت اين وصف براى حكم اصل نيز به اثبات برسد . ادله‌اى كه بر اعتبار عليت وصف جامع دلالت مىنمايد يا نص است يا اجماع و يا استنباط مجتهد و اين ادله از راه مسالك علت به دست مىآيد ، بنابراين ، مسالك علت راه‌هايى است كه براى كشف علت در قياس به كار گرفته مىشود . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 1 ، ص 661 . زحيلى ، وهبه ، الوجيز فى اصول الفقه ، ص 75 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 316 . جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 302 . خضرى ، محمد ، اصول الفقه ، ص 372 . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 227 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 4 ، ص 63 . آمدى ، على بن محمد ، الإحكام فى اصول الأحكام ، ج 2 ، ص 222 . مسالك غير مقطوع راه‌هاى غير قطعى كشف علّت قياس مسالك غير مقطوع ، از مسالك علت و مقابل مسالك مقطوع

--> ( 1 ) . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 2 ، ص ( 306 - 288 ) .