مرجح صدورى عامل تقويت احتمال صدور حديث از معصوم عليه السّلام مرجح صدورى ، از اقسام مرجحات داخلى و مقابل مرجح جهتى و مرجح مضمونى بوده و عبارت است از مزيتى كه جنبه صدور حديث را از معصوم عليه السّلام تقويت و احتمال كذب بودن آن را كمتر مىكند ؛ براى مثال ، اگر راويان حديثى اعدل ، اصدق ، اورع ، اوثق و اتقى از راويان حديث ديگر باشند ، احتمال صدور آن حديث از امام عليه السّلام در مقايسه با حديث ديگر قوى است . در كتاب « فرائد الاصول » آمده است : « لانه اما يكون راجعا الى الصدور ، فيفيد المرجح ، كون الخبر اقرب الى الصدور و أبعد عن الكذب » . « 1 » نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 781 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 239 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص 575 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 511 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 518 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 7 ، ص 263 و 162 . مرجح صنفى عامل ترجيح يك صنف از ظواهر بر صنف ديگر مرجح صنفى ، از اقسام مرجحات باب ظواهر و مقابل مرجح شخصى و نوعى بوده و به مرجحى گفته مىشود كه سبب تقديم و ترجيح صنفى از ظواهر بر صنف ديگرى از آن مىگردد كه با هم در يك نوع اشتراك دارند ؛ براى مثال ، از نظر همه اصوليون ، جمع داراى الف و لام ( جمع محلّى بلام ) افاده عموم مىكند و برخى نيز معتقدند مفرد داراى الف و لام ( مفرد محلّى بلام ) نيز افاده عموم مىكند ؛ بنابراين ، هرگاه عموم جمع محلّى به الف و لام با عموم مفرد محلّى به الف و لام تعارض كند ، جمع داراى الف و لام مقدم خواهد شد . نمونه‌هاى ديگرى كه در زمره مرجح صنفى شمرده شده است عبارت است از : 1 . تقديم ظهور لفظ در مجاز راجح ( شايع ) بر ظهور لفظ در مجاز مرجوح ؛ ازاين‌رو ، « اسد » در جمله « رأيت اسدا يرمى » بر مرد شجاع حمل مىشود ، نه بر مردى كه دهان او بوى بد مىدهد ( صنفى از مجاز بر صنف ديگرى از آن ترجيح داده مىشود ) ؛ 2 . تقديم عام معلّل بر عام غير معلّل ، مانند جايى كه دو عام كه نسبت ميان آنها عموم و خصوص من وجه است با يكديگر تعارض كنند ، مثل : « اكرم العلماء لعلمهم » و « لا تكرم الفساق » كه در ماده اجتماع ، يعنى در عالم فاسق ، تعارض دارند . اصولىها معتقدند در اين‌گونه موارد ، عام معلل كه علت حكم در آن ذكر شده و به منزله نص و بيان كبراى كلى است ، بر عام غير معلل مقدم است ؛ 3 . ترجيح عام قليل الافراد بر كثير الافراد ؛ به همين خاطر ، عامى كه زياد تخصيص خورده است بر عامى كه هيچ تخصيصى نخورده يا كمتر تخصيص خورده ، مقدم است ، زيرا هرچه افراد عام كمتر باشد ، دلالت آن عام قوىتر و شبيه نص مىشود ؛ 4 . ترجيح مجاز قريب بر مجاز بعيد زيرا مجاز قريب به معناى حقيقى نزديك‌تر است ؛ مثل جايى كه شك وجود دارد آيا صيغه افعل ، در ندب كه مجاز قريب است استعمال شده يا در اباحه كه مجاز بعيد است . رشتى ، حبيب الله بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 95 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 243 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 7 ، ص 201 و ( 235 - 233 ) . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 790 و 794 . مرجح متنى عامل ترجيح يك خبر به سبب رجحان متن آن مرجح متنى ، از اقسام مرجح سندى است ، و سبب مزيت و رجحان متن يك خبر در تعارض با خبر ديگر مىگردد ، و آن چند چيز است : 1 . فصاحت : هرگاه يكى از دو خبر متعارض فصيح و ديگرى غير فصيح باشد ، ترجيح با خبر فصيح خواهد بود ، زيرا شباهت خبر فصيح به كلمات امام عليه السّلام بيشتر از خبر غير فصيح است ؛ 2 . عدم اضطراب متن : هرگاه يكى از دو حديث متعارض ، داراى اضطراب و ديگرى خالى از اضطراب باشد ، ترجيح با خبر خالى از اضطراب است ؛ 3 . منقول به لفظ : هرگاه يكى از دو خبر متعارض ، عين لفظ معصوم عليه السّلام باشد و ديگرى مضمون آن را نقل نموده باشد ، ترجيح با خبر منقول به لفظ خواهد بود ، چون احتمال خطا در آن كمتر است ؛ 4 . تأكيد در دلالت : هرگاه دلالت يكى از دو خبر متعارض ، مؤكد و دلالت ديگرى غير مؤكد باشد ، ترجيح با كلامى است كه دلالت آن مؤكد است . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 803 . رشاد ، محمد ، اصول فقه ، ص 303 . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 3 ، ص 206 . بروجردى ، محمد ، مبانى حقوق اسلامى ( مختلف الاصول ) ، ص 239 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 5 ، ص 356 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 239 . صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 252 .

--> ( 1 ) . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 783 .