فراموشى سپرده مىشود و آيندگان گمان مىبرند اين سيره ، سيره مسلمانان است . شايد اعمالى مانند زينت كردن مقابر از همين نوع باشد . نكته : برخى به اين توهم دچار شده‌اند كه سيره‌هاى متأخر از زمان معصوم عليه السّلام نيز معاصر معصوم عليه السّلام محسوب مىشود ، زيرا در اين زمان نيز معصوم عليه السّلام وجود دارد ولى غائب است ؛ پس سكوت در چنين مواردى نيز دلالت‌كننده بر امضا است ، بنابراين ، هيچ‌گاه سيره غير معاصر معصوم نداريم . از اين توهم پاسخ داده شده كه : سكوت در زمان غيبت نشانه امضا نيست ، نه براساس عقل و نه براساس استظهار . اما اول ، به دليل آنكه معصوم عليه السّلام در زمان غيبت به نهى از منكر مكلف نيست ، و اما دوم ، چون مناط استظهار ، حال معصوم عليه السّلام است و روشن است كه حال غيبت با استظهار امضا از سكوت ، سازگارى ندارد . « 1 » نيز ر . ك : سيره معاصر معصوم عليه السّلام . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 199 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 162 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 336 . سيره قديم ر . ك : سيره معاصر معصوم عليه السّلام سيره متأخر ر . ك : سيره غير معاصر معصوم عليه السّلام سيره متجدد ر . ك : سيره غير معاصر معصوم عليه السّلام سيره متحدث ر . ك : سيره غير معاصر معصوم عليه السّلام سيره متشرعه عادت عملى رايج ميان پيروان دين ، مذهب يا فرقه خاص سيره متشرعه ، به معناى استمرار روش و شيوه مستمر عملى ميان پيروان دين ، مذهب و يا گروهى خاص بر انجام عملى و يا ترك آن است ، مانند : اتفاق متشرعه بر حجيت خبر ثقه و جواز مسح پا با بخشى از كف دست در وضو . بنابراين ، در صورتى كه همه مسلمانان و يا پيروان مذهب خاصى از مسلمانان ، مثل اماميه ، بناى عملى بر انجام و يا ترك كارى داشته باشند ، به آن ، سيره مسلمين و يا سيره متشرعه ، اطلاق مىشود . نكته : در سيره متشرعه ، تشرع افراد ، يا حيثيت تعليلى براى سيره است ، مثل سيره مسلمين بر جهر ( آشكار خواندن ) در قرائت نماز ظهر در روز جمعه ؛ به چنين روشى سيره متشرعه به معناى اخص مىگويند . و يا تشرع ، حيثيت تعليلى نيست ، بلكه در اين عمل ، تشرع افراد و مقتضاى طبع آنها حيثيت عاقل بودنشان به‌طور يكسان دخالت دارد ؛ مثل سيره متشرعه در عمل به خبر ثقه كه يقين حاصل نشده اين عمل از باب عاقل بودن آنها است يا به خاطر تشرع آنها ؛ به چنين سيره‌اى ، سيره متشرعه به معناى عام مىگويند . نيز ر . ك : عرف متشرعه . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 199 . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 205 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 276 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 4 ، ص 247 . حيدر ، محمد صنقور على ، المعجم الاصولى ، ص ( 646 - 644 ) . سيره متشرعيه ر . ك : سيره متشرعه سيره مسلمين ر . ك : سيره متشرعه سيره معاصر معصوم عليه السّلام عادت مستمرّ رايج در زمان حضور معصوم عليه السّلام سيره معاصر معصوم عليه السّلام يعنى بناى عملى مستمر عقلا و يا متشرعه كه هم‌زمان با عصر و زمان معصوم عليه السّلام جريان داشته باشد . يكى از اركان حجيت سيره ، اثبات معاصر بودن آن با زمان معصوم عليه السّلام و در مرأى و مسمع معصوم عليه السّلام بودن آن ، و ركن ديگر آن ، امضاى شارع و يا عدم ردع وى است . در سيره معاصر با زمان معصوم عليه السّلام ركن اول احراز شده و به اثبات ركن ديگر نياز است ؛ بنابراين ، سيره‌اى كه بعد از زمان معصوم عليه السّلام جارى شده باشد ، حجيت ندارد . براى اثبات معاصر بودن سيره با زمان معصوم عليه السّلام روش‌هايى چون نقل و شهادت مطرح شده است ؛ براى مثال ، مرحوم « شيخ طوسى » وجود چنين سيره‌اى را نقل نموده و برآن شهادت دهد . « 1 * » صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 264 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 161 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 333 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 199 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 370 .

--> ( 1 ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 264 . ( 1 * ) . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 4 ، ص 238 .