مركز اطلاعات و مدارك اسلامى
493
فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى )
سنت محفوف به قرينه ر . ك : خبر محفوف به قرينه سنت محكى نفس قول ، فعل و تقرير معصوم عليه السّلام سنت محكى ، مقابل خبر ( سنت حاكى ) و به معناى نفس قول ، فعل و تقرير معصوم عليه السّلام است و به اين دليل به آن محكى ( حكايت شده ) گفته مىشود كه به وسيله راويان حديث از آن حكايت مىشود ؛ يعنى الفاظ راويان ، حكايتكننده از آن سنت واقعى قول ، فعل يا تقرير معصوم عليه السّلام است . نكته : - سنت در اصطلاح ، گاهى فقط به سنت حاكى ( احاديث ) و گاهى به اعم از سنت حاكى و سنت محكى اطلاق مىگردد . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 36 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 141 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 23 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 123 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 28 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 30 . حايرى ، عبد الكريم ، درر الفوائد ، ص 380 . سنت مروى ر . ك : سنت محكى سنت مشروع ر . ك : مستحب سنت مشهور ر . ك : خبر مشهور سنت معصوم عليه السّلام ر . ك : سنت ( دليل ) سنت مؤكد ر . ك : مستحب سنت نبوى قول ، فعل و تقرير پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سنت نبوى ، به معناى قول ، فعل و تقرير پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله است . در كتاب « اصول الفقه » آمده است : « السّنة النبوية : هى اقوال النبى صلّى اللّه عليه و آله و افعاله و تقريراته ، فالسّنة على ذلك تنقسم بحسب ماهيتها و حقيقتها الى ثلاثة اقسام : سنّة قولية و سنّة فعلية و سنّة تقريرية . . . » . « 1 » بحر العلوم ، محمد ، الاجتهاد اصوله و احكامه ، ص 68 . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 1 ، ص 129 . جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 77 . موسوى بجنوردى ، محمد ، مقالات اصولى ، ص 25 . مطهرى ، مرتضى ، آشنايى با علوم اسلامى ، ج 3 ، ص 22 . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 97 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 63 . سنت واقعى ر . ك : سنت محكى سنت هدى ر . ك : مستحب سنن زائده ر . ك : مستحب سؤال ر . ك : استدعاء سوره آل عمران : 102 ر . ك : آيه تقوا سوره اسراء : 15 ر . ك : آيه نفى عذاب بلابيان سوره انبياء : 7 ر . ك : آيه سؤال سوره بقره : 159 ر . ك : آيه كتمان سوره بقره : 195 ر . ك : آيه تهلكه سوره توبه : 122 ر . ك : آيه نفر سوره توبه : 61 ر . ك : آيه أذن سوره حجرات : 6 ر . ك : آيه نبأ سوره نحل ر . ك : آيه سؤال سير تاريخى عرف بحث از سير تاريخى بكارگيرى عرف در استنباط احكام منظور از سير تاريخى عرف ، بررسى اجمالى سير تاريخى بكارگيرى عرف در استنباط احكام شرعى است . دانشمندان اصولى و فقهاى شيعه ، عرف و عادت را به عنوان منبع مستقل استنباط حكم شرعى نپذيرفتهاند و تنها در جايى كه عرف از رضايت معصوم عليه السّلام كاشف باشد آن را حجت دانستهاند ؛ يعنى آن را زيرمجموعه سنت معصومان عليهم السّلام قرار دادهاند .
--> ( 1 ) . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 97 .