دليل راجح دليل داراى رجحان ، در مقام تعارض دليل راجح ، دليلى است كه در مقام تعارض ، نسبت به دليل ديگر ارجح باشد ؛ يعنى ظن حاصل از آن قوىتر از ظن به دست آمده از ديگرى باشد . اين ارجحيت ، يا به اعتبار قوت سند ، يا به اعتبار قوت دلالت و يا به اعتبار كمك گرفتن از امر خارجى مىباشد . در اينكه آيا عمل به دليل راجح جايز است يا نه ، ميان اصولىها اختلاف است ؛ بسيارى از اهل سنت آن را جايز مىشمارند ، اما اصوليون شيعه در اين باره اختلاف داشته و برخى به جواز و برخى ديگر به عدم جواز نظر داده‌اند . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 686 . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 224 . بهبهانى ، محمد باقر بن محمد اكمل ، الرسائل الاصولية ، ص 453 . عزيز برزنجى ، عبد اللطيف عبد اللّه ، التعارض و الترجيح بين الادلة الشرعية ، ج 2 ، ص ( 150 - 145 ) . دليل شأنى ر . ك : ادله شأنى دليل شرعى ر . ك : ادله شرعى دليل ظنى ر . ك : امارات دليل عقلى ر . ك : عقل ( دليل ) دليل عقلى غير مستقل ر . ك : غير مستقلات عقلى دليل عقلى مستقل ر . ك : مستقلات عقلى دليل علمى ر . ك : اماره معتبر دليل غير لفظى ر . ك : ادله لبّى دليل فعلى ر . ك : ادله فعلى دليل فقاهتى ر . ك : اصول عمليه . دليل قطعى ر . ك : ادله قطعى دليل لبى ر . ك : ادله لبّى دليل لفظى ر . ك : ادله لفظى دليل محرز ر . ك : ادله دليل محكوم دليل تصرف شده در مدلول آن به توسعه يا تضييق توسط دليل ديگر دليل محكوم ، مقابل دليل حاكم بوده و به دليلى گفته مىشود كه دليل ديگر برآن نظارت داشته و به وسيله آن تبيين و تفسير و يا تنزيل شده و دايره موضوع يا متعلق يا حكم آن ، تعبدا توسعه يا تضييق يافته است ، مانند دليلى كه مىگويد : « اذا شككت فابن على الاكثر » كه چون دليل « لا شك لكثير الشك » برآن نظارت داشته و شك كثير الشك را تعبدا از آن خارج مىنمايد ( تفسير مضيّق ) ، به دليل اول ، دليل محكوم مىگويند . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص ( 504 - 503 ) . همان ، ج 1 ، ص 335 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 317 . همان ، ج 3 ، ص 99 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 507 . همان ، ج 1 ، ص 502 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 713 . خويى ، ابو القاسم ، مصباح الاصول ، ج 3 ، ص 350 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 549 . همان ، ج 1 ، ص 457 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 7 ، ص 168 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 6 ، ص 67 . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص ( 202 - 201 ) . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص ( 202 - 201 ) . دليل مرجوح دليل فاقد رجحان ، در مقام تعارض دليل مرجوح ، مقابل دليل راجح بوده و به دليلى گفته مىشود كه در مقام تعارض ، نسبت به دليل ديگر ، مزيتى نداشته باشد . مرجوحيت دليل ، يا به علت ضعف سند ، يا ضعف دلالت و يا دخالت امر خارجى مىباشد . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 224 . بهبهانى ، محمد باقر بن محمد اكمل ، الرسائل الاصولية ، ص 453 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 686 . خويى ، ابو القاسم ، مصباح الاصول ، ج 3 ، ص 390 . عزيز برزنجى ، عبد اللطيف عبد اللّه ، التعارض و الترجيح بين الادلة الشرعية ، جزء 2 ، ص ( 150 - 145 ) .