فضلى ، عبد الهادى ، مبادى اصول الفقه ، ص 30 . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 32 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 114 . محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 168 . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 178 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 106 . خبر مؤيد به اصل ر . ك : خبر مقرّر خبر ناقل حديث مخالف مفاد يكى از اصول عملى خبر ناقل ، مقابل خبر مقرّر بوده و به خبرى گفته مىشود كه مفاد آن مخالف با اصلى از اصول عملى مىباشد . به عبارت ديگر ، هرگاه دو خبر با يكديگر تعارض داشته باشند ، به‌گونه‌اى كه يكى از آنها مخالف با اصل و ديگرى موافق با اصل باشد ، به آن خبرى كه مخالف اصل است ، خبر ناقل مىگويند ، به اين سبب كه مفاد اين خبر بر خلاف مقتضاى آن اصل است و مكلف را از اصل انتقال مىدهد ؛ براى مثال ، اگر عادلى خبر آورد كه نماز جمعه واجب است و عادل ديگرى بگويد حرام است ، به خبرى كه افاده وجوب مىكند « ناقل » گفته مىشود ، چون مخالف اصل برائت است و مكلف را از مقتضاى اين اصل انتقال مىدهد . نكته : هنگام تعارض دو خبر ، در تقديم و ترجيح ناقل و مقرر بر يكديگر ميان اصوليون اختلاف است : 1 . برخى معتقدند روايت موافق با اصل مقرر مقدم است ؛ 2 . مشهور اصولىها بر اين عقيده‌اند كه روايت مخالف با اصل ناقل مقدم است ؛ 3 . برخى همچون مرحوم « شيخ انصارى » ، « آخوند خراسانى » و « محقق نايينى » معتقدند هيچ‌يك از دو خبر مقرر و ناقل بر يكديگر رجحان ندارند . « 1 » مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 705 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 8 ، ص 358 . فاضل تونى ، عبد اللّه بن محمد ، الوافية فى اصول الفقه ، ص 61 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص ( 823 - 820 ) . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 7 ، ص ( 376 - 366 ) . خبر واحد خبر غير متواتر و غير يقين‌آور خبر واحد ، كه مقابل خبر متواتر مىباشد ، به حديثى گفته مىشود كه به نفسه با نظر به ذاتش و بدون كمك گرفتن از خارج علم‌آور نبوده و تعداد راويان آن به حد تواتر نرسد ، چه راوى آن يك نفر باشد يا چند نفر و چه غير مستفيض باشد يا مستفيض ؛ به عبارت ديگر ، خبر واحد ، خبرى است كه به حد تواتر نرسيده يا همراه آن قرائن قطع‌آور نباشد . « 1 * » نكته اول : اگر راويان خبر واحد كمتر از سه - و به قولى دو - نفر باشند به آن ، خبر واحد غير مستفيض ، و اگر سه - و به قولى دو - نفر يا بيشتر باشند به آن ، خبر واحد مستفيض مىگويند . نكته دوم : خبر واحد به اعتبار راوى ، چهار نوع است : خبر صحيح ؛ خبر حسن ؛ خبر موثق ؛ خبر ضعيف . نكته سوم : گاهى مراد از خبر واحد ، خبر ضعيف - به دليل ضعف راويان ، يا اضطراب در معنا و . . . - است . اين كاربرد ، اخصّ از كاربرد قبلى است . نيز ر . ك : حجيت خبر واحد . صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 177 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 205 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 108 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص ( 69 - 68 ) . حايرى ، عبد الكريم ، درر الفوائد ، ص 379 . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 1 ، ص 145 . فضلى ، عبد الهادى ، مبادى اصول الفقه ، ص 28 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 101 . موسوى بجنوردى ، محمد ، مقالات اصولى ، ص 28 . خضرى ، محمد ، اصول الفقه ، ص 266 . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 200 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 163 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 194 . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 163 . خبر واحد مجرد از قرينه ر . ك : خبر مجرد از قرينه خرق اجماع مركب ابداع قول مخالف با وجه مشترك ميان اقوال موجود فقها خرق اجماع مركب ، به معناى مخالفت با اجماع مركب است . در جايى كه فقيهان در مسأله‌اى چند نظر ارائه كرده‌اند اين پرسش مطرح مىشود كه آيا در اين مسئله مىتوان به نظرى كه هيچ‌يك از آنان به آن قائل نشده‌اند ، عمل كرد ؛ براى مثال ، گروهى بگويند با وجود هركدام از عيب‌هاى پنج‌گانه فسخ

--> ( 1 ) . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص 584 . ( 1 * ) . حيدر ، محمد صنقور على ، المعجم الاصولى ، ص 566 .